س: آقای دکتر لطفاً خودتان را معرفی کنید و در مورد چگونگی تأسیس شرکت توضیح فرمایید؟

من رضا سمیع زاده متولد سال 1339 هستم و در دبیرستان جاویدان تهران تحصیل کردم، زمان انقلاب به دانشگاه صنعتی شریف راه پیدا کردم. تا سال 62 که بدلیل انقلاب فرهنگی دانشگاهها تعطیل بود من در جهاد دانشگاهی صنعتی شریف مشغول به کار بودم در این دوران با دوستان زیادی آشنا شدم مانند آقای دکتر طباطبایی که در حال حاضر رئیس جهاد دانشگاه صنعتی شریف هستند. بعد از مدتی به جهاد سازندگی لرستان رفتم و مدتی در آنجا بودم پس از آن عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد شدم و همزمان در سازمانهای مختلفی مشغول به کار گردیدم مانند شهرداری و مرکز کنترل ترافیک تهران که در این مرکز طراحی‌های سیستمی انجام دادم و مدیر پروژه‌ سیستم بودم. بعد از مدتی که در مرکز کنترل ترافیک بودم به شرکت دسکو رفتم که شرکتی مانند ساپکو می‌باشد در شرکت دسکو پروژه های بسیاری را انجام دادیم که شامل شناسایی زنجیره تأمین شرکت و تدوین روشهایی برای بهبود زنجیره تأمین ، و بالا بردن توانایی شرکت دسکو که باعث شد تغذیه خطوط پارس خودرو بعهده این شرکت واگذار گردد این کار باعث حذف برخی انبارهای پارس خودرو که موازی انبارهای دسکو بود گردید و باعث کاهش هزینه های انبارش و جابجایی برای پارس خودرو گردید در تغذیه خطوط پارس خودرو از روش کانبان استفاده شد و به همین جهت از انبارش بیش از نیاز قطعات پای خط جلوگیری بعمل آمد. همچنین یکی دیگر از فعالیتهایی که در دسکو انجام شد کنترل عملیات بود که تمام فعالیتهای شرکت را از مرحله دریافت سفارش تا مرحله تحویل کالا را دربر می گرفت و در این فعالیت کلیه کارهای برنامه ریزی ، کنترل و نظارت و تصحیحات انجام می پذیرفت و اما پس از اینکه شرکت سایپا، پارس خودرو را خرید و مقدمات ادغام دو شرکت موازی سازه گستر و دسکو فراهم شد شرکت را ترک کردم و به پیشنهاد آقای مهندس نقیب که مدیر عامل شرکت داروگر هستند به آن شرکت رفتم و حدود دو سال در آنجا بعنوان مدیر کارخانه ، معاون تولید ، معاون فروش و بازاریابی و نماینده مدیریت مشغول بکار بودم. در آن دو سال از عمده فعالیتهایی که انجام شد میتوان به تغییرات اساسی محیط کارخانه و تغییر روشهای فروش و تهیه یک سیستم فروش کارآمد اشاره کرد که باعث گردش سریعتر کالای تولید شده و کاهش حجم موجودی انبارها گردید در سیستم فروش جدید داروگر با استفاده از بارکد دریافت سفارش از فروشگاهها به راحتی انجام پذیرفت و با توجه به انتقال این اطلاعات به سیستم فروش و ارتباط سیستم فروش و سایر سیستمهای شرکت، برنامه ریزی برای تولید و تأمین متناسب با میزان سفارشات انجام شود به هر صورت با توجه به هماهنگیهای من و آقای مهندس نقیب شاید در حال حاضر این شرکت یکی از پیشرفته ترین شرکتها در این زمینه میباشد. پس از آن عضویت هیأت مدیره و مدیر عاملی شرکت گسترش انفورماتیک ایران را پذیرفتم. شرکت آن زمان در لیست فروش بود ، از طرف سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران مقرر شد که شرکت سرشاخه توسعه‌ تکنولوژی IT از طریق بخش خصوصی شود. اولین قدمی که در گسترش انفورماتیک انجام دادیم تغییر ساختار شرکت و تبدیل آن به صورت فرآیندی بود بصورتی که درحال حاضر در ساختار شرکت مثلاً معاونت بازرگانی وجود ندارد بلکه امور خرید و فروش هر فعالیت در همان واحد اتفاق می افتد و واحدها بصورت SBU (Strategic Business Unit) شده اند در سال 81 که مسئولیت شرکت را پذیرفتم این شرکت فعالیتهای محدودی فقط در زمینه فروش سخت افزار داشت اما در حال حاضر شرکت در زمینه های متنوعی فعالیت دارد و بعنوان یکGC (General Contractor)در زمینه IT در حال فعالیت است و این حاصل پروژه های مختلفی بود که در شرکت انجام پذیرفته است. در زمان پذیرش مسئولیت شرک مطرح می شد که گسترش انفورماتیک سرشاخه سخت افزاری سازمان گسترش است اما بیان کردیم که چیزی بعنوان سخت افزار به تنهایی وجود ندارد بلکه فقط سرویس می‌تواند انجام پذیرد. به همین لحاظ فعالیت در زمینه نرم افزار، شبکه و آموزش نیز رونق داده شد و فعالیتها در این زمینه ها نیز بصورت واقعی شروع شد و در این راستا اولین پروژه را با کشور هندوستان شروع کردیم و در طول 6 ماه یک SMEرا با هندی‌ها در قشم تأسیس کردیم شرکتی به نام ITMT با گروه HTMTکه در زمینه ارائه سیستمهای نرم افزاری یکپارچه فعالیت می کند و شاید من اولین فردی بودم که هنوز فرآیندهای سازمان شکل نگرفته بود که شرکت را تأسیس کردم. هدف ما این نیست که مدیریت SME ها را بدست آوریم به دلیل اینکه شرکت دولتی هستیم و نمی‌خواهیم دولت را بزرگ کنیم بلکه بخش خصوصی را می‌خواهیم رشد دهیم. در حال حاضر هیأت مدیره شرکت ITMTمتشکل از 3 ایرانی و 4 هندی می‌باشد در ماه یک بار در ایران و سالی دو مرتبه در هند جلسه برگزار می‌شود. زمانی که مسئولیت گسترش انفورماتیک ایران را پذیرفتم شرکت 68 نفر پرسنل داشت در حال حاضر شرکت بیش از 250 نفر پرسنل دارد و تعداد بی شماری پروژه های بسیار بزرگ را اجرا کرده و در دست اجرا دارد. از جمله در مناقصه بزرگترین پروژه بانکی کشور موفق بودیم و در واقع این اولین پروژه‌ای بود که در آن سرویس خواهیم فروخت در این پروژه ATM های بانک صنعت و معدن بعنوان شعبات بانک در سرتاسر ایران گسترش خواهندیافت.

تاکنون حدود 7 شرکت اقماری (SME) تأسیس کردیم و هدف ما از تأسیساین شرکتها توسعه ICT درکشور از طریق همکاری با بخش خصوصی و رشد این بخش بوده است .

پروژه دیگری که در این مدت انجام شد ساخت کامپیوتر ملی (کلونایزر) می باشد که با همکاری بخش خصوصی انجام شد و شرکتی با نام شگرف نیز تأسیس گردید. ساخت این کامپیوتر بیش از دو سال طول کشید و برای تولید آن نیز کارخانه ای در شیراز تأسیس شد که ظرفیت تولید آن 20000  دستگاه است . از دیگر پروژه های این شرکت می توان به تأسیس شرکتی جهت ارائه اینترنت پرسرعت (ADSL)نام برد که با همکاری شرکتی از سنگاپور انجام گرفته و جزء سه شرکت موفق در زمینه ارائه خدمات اینترنت پرسرعت است که برای راه اندازی این شرکت از مدل تجاری خاصی استفاده شده است. این شرکت ارائه کننده خطوط دیتا می باشد. پروژه دیگر این شرکت ساخت ابزاری برای اتصال به اینترنت بدون نیاز به کامپیوتر است که در این زمینه با همکاری دانشگاه شریف و بخش خصوصی نمونه اولیه تهیه شده و مراحل صنعتی شدن نیز پیگیری می شود.

شرکت دیگری به نام شرکت گسترش سامانه های حفاظتی هوشمند آسیا داریم که محصولات آن مانند دوربین‌های مدار بسته و سرعت‌ سنج و سیستمهای کنترل حمل و نقل شهری می‌باشد.

فعالیت دیگری هم که انجام دادیم تأسیس بخش آموزش در شرکت است. شرکت یک دانشکده جامع علمی کاربردی دارد، زمانی که من به شرکت آمدم حدود 300 دانشجو فوق‌دیپلم داشت که در حال حاضر بیش از 600 دانشجو فوق‌دیپلم دارد و ما اولین شرکتی هستیم که مجوز لیسانس از دانشگاه جامع علمی کاربردی کسب کردیم دانشجویان لیسانس IT را از طریق کنکور سراسری جذب می کنیم و فکر می‌کنم 150 دانشجو لیسانس داریم و در حال حاضر دانشکده‌ی بزرگی داریم.

کار دیگری که راه‌اندازی کردیم آموزش international بود، این کار را با هندی‌‌ها شروع کردیم و در حال حاضر 1500 دانش‌پژوه دارد. در این مرکز دانش پژوهان 3 سال درس می‌خوانند و یک سال به استرالیا و یا هند می‌روند و لیسانس IT را دریافت می‌کنند، جزء برنامه بود که این یک سال حذف شود و در همین مرکز واحدها را بگذرانند اما صورت نگرفت . حاصل همه فعالیتهایی که در مدت این چهار سال اتفاق افتاده است این است که میزان فروش بیش از 4 برابر شده و شرکت قابلیت انجام دادن پروژه های بزرگ ICT را در کشور کسب کرده و تبدیل به شرکتی یاد گیرنده شده است که از همکاری با شرکتهای داخلی و خارجی در حال یادگیری است و سعی در انتقال دانش فنی دارد.

س: رمز موفقیت خود را چه می‌دانید و خلاقانه‌ترین ایده‌ای که باعث تحول شرکت شده چیست؟

من فکر می کنم مهمترین چیزی که یک مدیر باید داشته باشد جسارت می‌باشد، دومین مورد سلامتی مالی است و یک مدیر باید سلامتی مالی مجموعه را حفظ کند و نقطه‌ ضعف مالی نداشته باشد. سومین مورد خلاقیت می‌باشد و شما باید در ذهن مدل داشته باشید.

س: آقای دکتر در تقسیم‌بندی‌هایی که در زمینه کارآفرینی داریم سه دسته کارآفرین را می‌توان تعریف کرد: دسته اول کارآفرینانی هستند که در حوزه سیاست‌گذاری تحول ایجاد می‌کنند در سیاست‌گذاری کلان با توجه به قوانینی که وضع می‌کنند، می‌توانند باعث ایجاد زمینه‌های کارآفرینی شوند، دسته دوم کارآفرینان درون سازمانی هستند که در داخل یک سازمان مشخص با توجه به اختیاراتی که دارند تحولاتی را ایجاد می کنند که باعث رشد و شکوفایی آن سازمان می‌شود، دسته سوم کارآفرینان SME ها هستند کارآفرینان کوچک و متوسط اینها دسته‌ای هستند که کارشان را از صفر سرمایه گذاری می کنند با توجه به تعاریف شما جزء دسته سوم هستید. به نظر شما یک کارآفرین باید دارای چه خصوصیاتی باشد تا در زمینه‌ کار خود موفق باشد و تعریف شخصی شما از کارآفرینی چیست؟

 من مدیر حرفه‌ای هستم و در این شرکت سهام ندارم شاید یکی از رمزهای موفقیت ما این بود که من مالک شرکت نبودم و به دلیل اینکه مدیر حرفه‌ای هستم می‌توانم کارهای زیادی انجام دهم که اگر مالک بودم نمی‌توانستم فکر ‌کنم باید نام این را حرفه‌ای گری بگذاریم مدیران حرفه‌ای می‌توانند با توسعه کارها کارآفرین باشند.

س: لطفاً در مورد ارتباط مؤثر صنعت با دانشگاه صحبت کنید؟

حفظ ارتباط صنعت با دانشگاه بستگی به صنعت دارد، صنعت ما مستقل نیست بلکه وابسته می‌باشد. صنعت وابسته علم را از جایی که آن تولید می‌شود می‌آورد یعنی از دانشگاه ما نمی‌گیرند بلکه از دانشگاه‌های بیرون می‌آورد به دلیل اینکه دانشگاه ما عمدتاً افراد را تربیت می‌کند و علم را توزیع می کند، در صورتی که در سطح دنیا دانشگاه‌ها برای پشتیبانی از صنعت ایجاد شدند اگر دانشگاه به طور ذاتی چیزی را تبدیل به Business نکند ارزش ذاتی ندارد. نکته آن است اگر بخش خصوصی چرخ صنعتی را بچرخاند صنعت دانشگاه را به خدمت خود می‌گیرد اما به دلیل اینکه دولت بزرگترین مالک صنعتی ایران است دانشگاه‌ها جدا از صنعت زندگی می‌کنند، دانشگاه خود را در ماورای صنعت می‌داند نه در خدمت صنعت به این ترتیب به نظر من اصولاً چیزی به نام ارتباط صنعت با دانشگاه به مفهوم جدی وجود خارجی ندارد، در این وضعیت راه حل  خصوصی‌سازی صنعت و دانشگاه است. به اعتقاد من بسیاری از حرکات ما کاریکاتوری از غرب است، این هم (ارتباط صنعت و دانشگاه) یک کاریکاتوری از غرب است به این دلیل شکل نمی‌گیرد.

س: در مرکز کارآفرینی دانشگاه صنعتی شریف ایده‌ای مطرح شده تحت عنوان "تأسیس شرکت‌های دانشجویی" این ایده در فاز مطالعاتی قرار دارد در قالب این طرح فراخوانی به چاپ می رسد تا گروه‌های دانشجویی که در زمینه کاری علاقمند هستند و احساس می‌کنند می‌توانند نوآور باشند به مرکز مراجعه کنند و ثبت شرکت انجام دهند البته ثبت شرکت در داخل دانشگاه صورت می‌گیرد، حوزه‌ فعالیت آنها مرز دانشگاه است و قوانینی هم که بر ایشان حاکم است قوانین ساده شده تجارت می‌باشد. آنها تحت رهبری علمی و فنی یا فنی و علمی یا نیرویی که از صنعت آمده‌ یا نیرویی که آکادمیک است می‌باشند این مرکز نقش مشاور را برای این تیم‌ها دارد و آموزش‌های لازم را به آنها می‌دهد. پروژه‌های علمی که در نظر دارند را ابلاغ می‌کنند تا به نتیجه‌ خوبی برسند، بعد از فارغ التحصیلی به 3 دسته تقسیم می شوند: دسته‌ی اول تیمی که موفق بوده از تجربیات خود استفاده می کند و همان طور که موفق بوده می‌توان به آن کمک کرد تا موفق بماند، دسته‌ دوم تیمی که شکست خورده با توجه به اینکه شکست خورده شکست آنها تبعات زیادی نداشته و از طرفی این تجربه می‌تواند یک پشتوانه برای آنها باشد و در بیرون راحت کار کنند، دسته سوم تیمی که بینا‌بین هستند نه خیلی موفق و نه ناموفق اینها را می توان در مرکز رشد و فناوری دانشگاه تحت پوشش قرار داد تا در آنجا پیشرفت کنند با این توضیحات لطفاً نظر خود را در ارتباط با این ایده بفرمایید؟

اگر در جایی دیگر از دنیا این کار انجام شده و موفق بوده شما هم این کار را شروع کنید به دلیل اینکه احتمال موفقیت آن بیشتر است مراقب باشید حالت کاریکاتور نداشته باشد.

به نظر من در این روشها به دنبال خلاقیت پایه‌ای نباشید زیرا که فاکتورهای درگیر در موضوع زیاد بوده و مهمترین کار ایرانیزه کردن روشهاست نه خلق روشهای کاملاً جدید.

 با وجود تمام مشکلات چاره‌ای جز این نداریم که کشورمان را خودمان بسازیم و توصیه من به دانشجویان این است که از روشهای موفقی که در دنیا تجربه شده است استفاده بیشتری کنند.