صلح و جعاله بديل هاي مناسب براي عقود بانكي(1)
نويسنده:
علي سعادت پناه
صلح و جعاله بديل هاي مناسب براي عقود بانكي بابهره گيري از ديدگاه هاي فقهي امام خميني(ره) و قانون اساسي قانون عمليات بانكي بدون ربا كه از سال 1363 شمسي به اجرا درآمد، تاكنون با مشكلاتي مواجه بوده است. مشكلات در طول اين سال ها به وسيلؤ اهل فن در مقاله هاي متعدّدي بررسي شده است كه در يك نگاه كلي مجموع آنها را ميتوان به سه دسته تقسيم كرد: 1. مشكلات ناشي از قانون عمليات بانكي بدون ربا؛ 2 . مشكلات ناشي از آيين نامه هاي اجرايي؛ 3. مشكلات ناشي از كيفيت اجراي قانون وآيين نامه ها ي اجرايي؛
نويسنده:
علي سعادت پناه البته اسلام فقط اين راه را پيشنهاد نميكند؛ چون اجاره دادن منافع هم ممكن است؟ بله. در اسلام دو نوع رابطه بين نيروي كار و كارفرما وجود دارد كه مختارند يكي از آندو را انتخاب كنند. در روايات ما هم اجير شدن، مكروه شمرده شده است. شايد يكي از دلايلش هم همين باشد كه كسي كه اجاره ميشود، وقتي منافع رشد ميكند، دستمزد او رشد نميكند. در اقتصاد ايران، در بازار كار، چنين رابطهاي برقرار نيست. من يك دفعه قانون كار را مروري كردم. حتي يك ماده در رابطه با اين كه كارگري بخواهد در سود با كارفرمايش مشاركت داشته باشد، نديدم كه خود اين به نظر من يكي از علل اصلي افزايش فقر و اختلافات درآمدي در جامعه است.
نويسنده:
علي سعادت پناه اگر ملموس تر و عيني تر بخواهيم گفت وگو را پيش ببريم، حضرتعالي در ارتباط با اصلاحات ساختاري در ايران چه پيشنهادهاي عملي ارايه ميكنيد كه با مباني ديني از يكسو، و واقعيت هاي عيني از سوي ديگر همخوان باشد؟ منظور از اصلاحات ساختاري، اصلاح روابط بين گروههاي شركتكننده در اقتصاد است، اعم از توليدكننده، مصرفكننده، سرمايه دار، پساندازكننده، كارگر، دولت و... . در اسلام يكسري روابط معيني براي اين گروهها تشريع شده. گفته شده است كه نيروي كار ميتواند با كارفرما چند نوع ارتباط برقرار كند، صاحب سرمايه با تقاضاكننده سرمايه هم ميتواند چند نوع ارتباط برقرار كند، دولت با مردم ارتباطات گوناگوني را بايد برقرار كند تا به اهداف خود برسد.
نويسنده:
علي سعادت پناه حكومت با مباحث تئوريك اقتصادي در بودجه سالانه بانكها و... درگير است در اينگونه مسايل ما تا چه ميزان از نظام اقتصاد اسلامي دور هستيم؟ يكي از ملاك هاي اصلي كه فراوان در احاديث و در كلام حضرت امام و مقام معظم رهبري به آن اشاره شده است، مسئله عدالت است؛ يعني اگر ما در اقتصاد ايران ببينيم كه اختلاف درآمدي بسيار است، و فقر زياد است، قطعاً بايد بدانيم كه اين اقتصاد، اسلامي به نحو مطلوب نيست. يعني چيزهايي كم دارد كه به اين شكل درآمده، والا نظام اسلامي، به گونهاي چيده شده است كه به فقر و به اختلاف درآمدي شديد منجر نميشود.
نويسنده:
علي سعادت پناه اين برخي، دينشناسان هستند يا خير؟ بله. دين شناسند؛ ولي به اصطلاح امروز ميشود گفت حداقلي. برخي نيز ميگويند كه اقتصاد اسلامي وجود دارد. منتهي اقتصاد اسلامي را چيزي جز همين احكام موجود در رساله ها كه راجع به بيع و شراء هستند، نميبينند. شهيد صدر فرمودند كه اسلام داراي مكتب اقتصادي است و مكتب يا مذاهب را به معناي روشهاي كلي كه براي حل معضلات اقتصادي است، تعريف كردند. البته ايشان اصطلاح مكتب را بهكار نبردهاند و مترجم مكتب نوشته است و از اين فراتر بسياري الآن معتقدند كه اسلام داراي نظام اقتصادي است؛ نظام به معناي خاصي كه فراتر از مكتب است.
نويسنده:
علي سعادت پناه اشاره: معضلات معضلات اقتصادي كشور از منظرههاي گوناگون تحليل و چارهجويي ميشود.در اين ميان، مدافعان نظريه اقتصاد اسلامي دو عامل اساسي را مهمتر از بقيه عوامل ميدانند: * ضعف در نظريهپردازي در حوزه مباحث اقتصاد اسلامي * كم اعتقادي مجريان و كارشناسان به جايگاه و كارآمدي اقتصاد اسلامي. حجةالاسلام مير معزي از دانش آموختگان حوزه و دانشگاه و مديرگروه اقتصاد اسلامي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي ونويسنده كتابها ومقالات متعدد در آن حوزه ازكساني است كه با اين نگاه مسايل اقتصادي را پيگيري ميكنند.
نويسنده:
علي سعادت پناه مرحله ي دوم: اگر كسي بخواهد به كارفرمايي با اطلاعات كامل برسد مدت 8 سال طول ميكشد و كارفرماي بااطلاع كسي است كه بتواند در مدت زمان 8 سال از كارفرمايي با حدس و گمان به كارفرمايي با اطلاعات كامل برسد و اين 8 سال در مورد افراد باهوش بوده و نسبت به ساير افراد اين مدت بالاتراست. مرحله سوم: كارفرمايي موفق است كه بتواند سريع اين مراحل را طي كند؛ زيرا اين مراحل در خصوص انسانهاي باهوش 13 سال طول ميكشد تا به اين درجه برسند و به يك پختگي نسبي در مسايل دست يابند، و در مورد افراد معمولي بيشتر.
نويسنده:
علي سعادت پناه مقام معظم رهبري در سخنان خود مبارزه با فقر، فساد و تبعيض را ازجمله اصلاحات اساسي در جامعه قلمداد نموده و فرمودند: توجه جدي به حل اين مشكلات ميتواند جامعه ي اسلامي را با يك كارآمدي ويژه مواجه سازد. اما متاسفانه در حال حاضر به دليل ضعف برخي دستگاههاي اجرايي و نظارتي، جامعه ي ما با برخي مفاسد اقتصادي و اداري مواجه است كه شناخت ريشهها و منشاي اين مفاسد ميتواند در جلوگيري و قطع ريشه ي اين مفاسد مفيد و مؤثر واقع شود. در زير گفت و گو هاي جداگانه اي با برخي از اساتيد و صاحبنظران اقتصادي انجام شده است كه در پي مي آيد:
شناخت الگوهاي رفتاري و ارتباطي در نظام اقتصاد اسلامي(5)
شناخت الگوهاي رفتاري و ارتباطي در نظام اقتصاد اسلامي(4)
شناخت الگوهاي رفتاري و ارتباطي در نظام اقتصاد اسلامي(3)
شناخت الگوهاي رفتاري و ارتباطي در نظام اقتصاد اسلامي(2)
شناخت الگوهاي رفتاري و ارتباطي در نظام اقتصاد اسلامي(1)
ريشه و سرآغاز مفاسد اقتصادي در يك جامعه ي اسلامي (2)
ريشه و سرآغاز مفاسد اقتصادي در يك جامعه ي اسلامي (1)
