اسلام وسرمایهداری (1)
نويسنده:
علي سعادت پناه
در این نوشته، «سرمایهداری»، به معنای اصطلاحی آن منظور است که پدیدهای استثماری با عملکرد و راهکارهایی ویژه میباشد نه سرمایهداری به معنای لغوی آن که معطوف به هرگونه در اختیار داشتن مال و سرمایه است. نگرش اسلام به اصل اموال و سرمایه، بسیار مثبت است. اموال و هرگونه کالا که بگونهای نیازهای بشری را برآورد، در نظر اسلام، امری حیاتی و عامل بقأ و برپایی جامعه، و راه تداوم حیات انسانی، و رشد دین و دینباوری است. این موضوع را، در سراسر تعالیم اسلامی به روشنی میبینیم که با تعبیرهایی گونهگون، از ضرورت تمتعات زندگی، و حیاتی بودن اموال و کالاها سخن گفته و سهم اصولی «اموال» را در جامعه انسانی، تبیین کردند.
نويسنده:
علي سعادت پناه تولد بانكداري را ميتوان با تولد صرافي يكي دانست بطوري كه در زمانهاي بسيار دور اين صرافان بودند كه وظايف بانكي يعني نگهداري و وام دهي را انجام ميدادند. اين موضوع را ميتوان در آثار بسيار قديم تاريخ ملل نيز جستوجو كرد، در قوانين حمورايي در بابل، سنگ نوشتههاي معابر يونان، اسناد مكتشف در كنار ديوار چين و آثار بهجا مانده از دوره هخامنشيان همگي دال بر آناست كه بانكداري نه به شيوه كنوني اما به منظور انجام وظايف ذاتي خود وجود داشته است.
نويسنده:
علي سعادت پناه سياست پولي سياست پولي را بانك مركزي از طريق كنترل ميزان پول در گردش اجرا ميكند. بانك مركزي براي افزايش و تقاضاي كلي، عرضهء پول را افزايش و براي كاستن از تقاضاي كل، عرضهء پول را كاهش ميدهد. اين فرآيند را ميتوان از طريق معادلهء زير بهتر توضيح داد: Q * P = V * M توليد مجموع اقتصاد= Q سطح قيمتها = P شتاب پول = V پول در گردش = M
نويسنده:
علي سعادت پناه نوسانات گستردهء بازار در دههء 1930، تمامي دولتها را بر آن داشت تا براي رسيدن به اشتغال كامل، قيمتهاي باثبات و نرخ رضايتبخشي از رشد اقتصادي، از طريق مديريت تقاضاي مجموع در اقتصادشان، سياستهاي مداخلهگرانهء كينزي را اتخاذ كنند. نمودار شمارهءيك، اين الگوي اقتصاد كلان را به تصوير كشيده است. نمودار شمارهء يك نشان ميدهد كه تقاضاي كل (AD) مجموع تقاضاهاي افراد است و همان طور كه منحني نزولي نشان ميدهد هر چه قيمت كمتر باشد ميزان تقاضاي كل بيشتر خواهد بود.
نويسنده:
علي سعادت پناه براين اساس ، چند دوره را مي توان از يكديگر تفكيك كرد: 1-دوره صدر اسلام : دراين دوره كه از زمان هجرت پيامبر اسلام(ص) شروع مي شود وبه حكومت اميرالمومنين علي (ع) خاتمه مي يابد، دوره شكل گيري ، رشد وشكوفايي جامعه اسلامي است. دراين زمان حكومت براساس ايمان به خداي يگانه، عمل دولت اسلامي درچارچوب قوانين اسلام ورفتار مردم نيز تا حدود زيادي برابر احكام اسلامي است. مردم به دولت خود اعتماد و اعتقاد دارند ودولت نيز به وظايف خود عمل ميكند. درنتيجه نه تنها ازنظر اقتصادي جامعه اي قدرتمند ساخته مي شود، بلكه همين اقتدار اقتصادي ، مايه اساسي بسط نفوذ اسلام وگرايش ملل مختلف به آن مي گردد.
نويسنده:
علي سعادت پناه ج-آزادي درفعاليت هاي اقتصادي فردي وحدود آن بدون ترديد، آزادي رفتار ناشي ازفطرتي است كه خداوند متعال درسرشت انسان نهاده است. اين امر منطبق با واقعيت وجودي انسان مي باشد. آزادي ، اصلي است كه قابل انكار نيست ومكتبي كه با رفتار انسان ها سروكار دارد ومدعي هماهنگي با فطرت وانطباق قوانين خود با ويژگي هاي لايتغير وجودي اوست، ناگزير بايد آزادي انسان ها را بپذيرد. به علاوه نظر به اينكه آزادي بي قيد وشرط مي تواند سد راه رشد وكمال انسان قرار گيرد، به حكم همان فطرت درمي يابيم كه اقتضا دارد آزادي انسان كنترل گردد.
نويسنده:
علي سعادت پناه اگر بخواهيم تصوير درستي از اقتصاد اسلامي داشته باشيم وازطرف ديگر ، علل انحطاط اقتصادي جوامع اسلامي را بررسي كنيم، لازم است آن را دريك مجموعه قراردهيم وپس ازتعيين جايگاه آن در رابطه اش با ساير بخش ها، ارزيابي خود را به انجام رسانيم 1-رابطه اقتصاد وعقيده: عقيده كه پايه اصلي درتفكر اسلامي است، مسلمان را به اداي وظيفه وا مي دارد وچون اين عقيده ازجامعيت برخوردار بوده ومصالح كل نظام وجامعه را درخود نهفته دارد، برفعاليت هاي اقتصادي فرد نيز سايه افكنده وفرد را به يك تعادل سالم رهنمون مي شود.
نويسنده:
علي سعادت پناه اصلاحات اقتصادی اصلاحات اقتصادی می بایست در همه عرصه ها از جمله در عرصه تولید و مبادله (اعراف آیه 85 و هود آیات 84 تا 88 و شعراء آیه 183) و مصرف (اعراف آیه 31) انجام پذیرد. قرآن گزارش می کند که چگونه حضرت شعیب(ع) درصدد اصلاح اقتصادی از طریق تبیین ترازو بوده و از کم فروشی و خیانت در دادوستد برحذر می داشته است. (اعراف آیه 85 و هود آیات 84 تا 88) خداوند برای دست یابی به بهترین الگوی اقتصادی و در راستای بازسازی و اصلاح اقتصادی، اصولی چون اعتدال در مصرف را در آیاتی چون 141 سوره انعام و 31 سوره اعراف و 26 سوره اسراء و 67 سوره فرقان مطرح می سازد.
رويش بانكداري اسلامي
سياستهاي تثبيت در اقتصاد اسلامي(2)
سياستهاي تثبيت در اقتصاد اسلامي(1)
ساختار اقتصاد وارتباط آن با ساير موازين اسلامي (3)
ساختار اقتصاد وارتباط آن با ساير موازين اسلامي (2)
ساختار اقتصاد وارتباط آن با ساير موازين اسلامي (1)
نقش اصلاح الگوى مصرف در شکوفايى اقتصاد اسلامي (4)
