نقش اصلاح الگوى مصرف در شکوفايى اقتصاد اسلامي (3)
نويسنده:
علي سعادت پناه
زیاده خواهی در مصرف از دیگر علل و عواملی که می تواند به اقتصاد سالم و پویا آسیب جدی وارد سازد، تنوع طلبی و زیاده خواهی در مصرف است که از نظر قرآن زمینه ساز از میان رفتن رفاه اقتصادی و شکوفایی آن می شود. خداوند در آیه 61 سوره بقره این معنا را تبیین و تحلیل می کند که چگونه تنوع طلبی و زیاده خواهی در مصرف موجب شد که قوم یهود دچار مسکنت و فقر و ذلت شوند. زیرا آنان به مصرف کالاهایی که خداوند به ایشان عنایت کرده بود بسنده نکرده و با زیاده خواهی و تصرفات بیرون از حد و اندازه، خواهان چیزها دیگری می شوند.
نويسنده:
علي سعادت پناه محدودیت های آزادی اقتصادی با این همه به علل درونی و بیرونی و هم چنین عوامل تکوینی و تشریعی، برخی از محدودیت ها و خطوط قرمز برای آزادی مطلق انسان پدید آمده است. البته همه این محدودیت ها و خط قرمزها در راستای آن است که آدمی را در مسیر درست، هدایت کرده و از هرگونه انحراف و کژی باز دارد. از جمله محدودیت هایی که قرآن با توجه به نوع تصرف فساد برانگیز بشر، مطرح ساخته، می توان از محدودیت هایی نام برد که در داد و ستدها و معاملات می بایست مورد توجه قرار گیرد.
نويسنده:
علي سعادت پناه انسان تنها موجود در هستی است که به عنوان مسئول و مکلف می بایست در نقش خلافت الهی افزون بر تکامل خویش، گام های مؤثری را برای تکامل دیگران بردارد. از این رو دارای ظرفیت ها و توانایی های بی نظیر است که هیچ موجودی در هستی از آن برخوردار نمی باشد. خداوند به صراحت در آیه دهم سوره اعراف از تسلط و مالکیت و حکومت انسان بر زمین و بهره مندی وی از انواع وسایل زندگی و معیشتی سخن گفته است و از وی خواسته تا با بهره گیری درست و مناسب از این نعمت و قدرت، در مسیر کمال و تعالی گام بردارد و سپاس و شکر عملی و حقیقی را به این شکل ابراز و اظهار نماید.
نويسنده:
علي سعادت پناه ادبيات اقتصاد اسلامي در اوايل قرن بيستم بشدت مورد توجه قرار گرفت و گسترش يافت، مهم ترين دلايل توجه به اقتصاد اسلامي عبارت بود از: ۱) استقلال كشورهاي اسلامي، كشور پاكستان در ،۱۹۴۷ اندونزي در ۱۹۴۵ و همين طور كشور الجزاير، تونس و ساير كشورها در اين دهه ها كه از استعمار كهنه نجات پيدا مي كنند و تنظيم اقتصاد خويش را برعهده مي گيرند. ۲) در اين دوران جهان به بلوك غرب و شرق تقسيم شده بود، بلوك شرق به رهبري شوروي آموزه هاي ماركس را تبليغ كرده و گسترش مي دهد. عالمان ديني با مراجعه به انديشه هاي ماركس درمي يابند كه ايده هاي وي مخالف دين و اسلام بوده و پذيرفتن الگوهاي كمونيستي مستلزم دست كشيدن از دين و آئين اسلام مي باشد.
نويسنده:
علي سعادت پناه در نشستی که با حضور دکتر حسن سبحانی عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران و با حضور دکتر زریباف رئیس مرکز مطالعات میانی و مدل های اقتصادی از ساعت ۱۳:۳۰ الی ۱۵ در اتاق شورای دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران برگزار شده و اساتید نامبرده به طرح دیدگاه های خود پرداختند. در ابتدای جلسه دبیر جلسه با عنوان این که در حال تشکیل دادن کانون اقتصاد اسلامی در دانشگاه تهران هستند افزود: این تریبون ها برای ارائه نظرات اساتید بوده و در پی آن هستیم تا یک مجموعه نشست درباره آزاد اندیشی در اقتصاد اسلامی برگزار نماییم. در ادامه جلسه دکتر سبحانی از مفهوم اقتصاد اسلامی و اقتصاد اسلام سخن گفته و افزودند: می توان با یک دید توحیدی از صور مختلف به این موضوع پرداخت ولی آن در دین اسلام است.اسلام به عنوان یک دین برنامه هایی را برای مدیریت فرد و جامعه دارد و انسان ها با انتخاب دین برنامه هایی را برای زندگی انتخاب می کنند وباید آموزش اصول را بر اساس تحقیق و نه تقلید به دست بیاورد.
نويسنده:
علي سعادت پناه تعديل ثروت از طريق مبارزه با مفاسد اقتصادي پيچيده شدن تمدنها، شبكه هاي مالي و نظام بانكي از سويي و پيچيدگي نظام اداري، گستردگي طرحها و پروژه هاي مختلف اقتصادي از سوي ديگر، زمينه را براي سوء استفاده هاي مالي براي بسياري از افراد فراهم مينمايد. انواع سرقتهاي مدرن رانت خواري، ارتشاء ميتواند مانند قارچهايي در هر جايي كه ضعف مديريت و برنامه ريزي اقتصادي و حراست دقيق وجود داشته باشد به شدت رشد كند. مبارزة صحيح و قاطع با مفاسد اقتصادي راهي روشن و هموار براي تعديل ثروت در جامعة اسلامي است و راه ثروت هاي بادآورده اي را كه از طريق حيله ها و مكرهاي اقتصادي بدست ميآيد، مسدود مينمايد.
نويسنده:
علي سعادت پناه تعديل ثروت از راه تحكيم رابطة اقتصاد و اخلاق اقتصاد در جوامع غير اسلامي در بسياري از موارد از قيد و بند اخلاقي و التزام به مقاصد اجتماعي رهايي يافته و بصورت يك «اقتصاد آزاد» و «ناسالم» در آمده است ولي در اسلام كسب درآمد از طرق غير اخلاقي براي بدست آوردن منافع اقتصادي ممنوع است. نزاهت اخلاقي، هدفهاي انساني، منافع اجتماعي و محوريت معنويت در جامعه اسلامي ميتواند راه مؤثري در فرآيند تعديل ثروت قلمداد گردد.
نويسنده:
علي سعادت پناه تعديل ثروت، زمينه ساز توليد اگر چه تمركز فراوان ثروت، مي تواند فساد اخلاقي، اجتماعي، سياسي و اقتصادي را بوجود آورد، اما لازم به ذكر است،كه آزادي هاي بدون شرط سرمايه داران باعث فسادهاي چهارگانة فوق ميشود. لذا، اسلام مانع اصل توليد نميشود، بلكه حكومت اسلامي موظف است، در قلمرو قانونگذاري آزاد خود، بر اساس عدل و قسط، مانع فساد ناشي از تمركز ثروت بشود. اما بايد اين نكته را رعايت كند كه محدوديت ها آنقدر زياد نشود كه سرمايه دار، كارگر و تاجر، خود را در چارچوب يك سري قوانين تحميلي، آنقدر محصور ببيند كه، عشق، علاقه و انگيزهاش را به كار از دست بدهد.
نقش اصلاح الگوى مصرف در شکوفايى اقتصاد اسلامي (2)
نقش اصلاح الگوى مصرف در شکوفايى اقتصاد اسلامي (1)
ادبيات اقتصاد اسلامي
اقتصاد اسلامی یا اقتصاد اسلام؟
تعديل ثروت در جامعة اسلامي (9)
تعديل ثروت در جامعة اسلامي (8)
تعديل ثروت در جامعة اسلامي (7)
