تئوری پردازی در اقتصاد اسلامی (6)
نويسنده:
علي سعادت پناه
دکتر رفعت محجوب در این باره می گوید: مکتب سنتی پس از آنکه الگوی انسان اقتصادی اش را تدوین و مرتب کرد، تمام قوانین اقتصادی اش را که بیشترین فاصله را با واقعیت دارند. بر این فرض (الگو) مترتب کرده است و از آن رو که مکتب سنتی به عمومیت این فرض و الگو معتقد است، به قوانین خود هم صفت عمومیت داده است. وی پس عبارتی از نقد گزنده مارشال نسبت به این مکتب را نقد می کند که می گوید: «وگویی که این مکتب، از منطق صنعتی، تابلویی روغنی برای جهانی حقیقی ساخته و چیزی را ریخت بندی کرده که باید تصویر چیزی باشد که وجود دارد...
نويسنده:
علي سعادت پناه مسئله نظریه پردازی در علوم، مسئله ای چند شاخه و دارای سطوح و مراتب است. این کار در مفهوم وسیع، گاه با ایده تألیف علمی در علم مورد بحث مرادف است که برگردآوری و شکل دهی و مفاهیم و اصطلاحات و مقولات استوار است. گذشته از این مفهوم گسترده، مفهوم محدودی هم دارد که به ایجاد قوانین و نظریاتی که رفتار اقتصادی را تفسیر می کند، معطوف است. برای چنین کاری، باید تمام منابع معرفتی مورد اعتماد را که وحی و عقل و حواس هستند و به صورت هماهنگی و یکپارچه و نه گسسته و متضاد عمل می کنند، به کار گرفت.
نويسنده:
علي سعادت پناه گفته می شود که هدف علم اقتصاد، توصیف، تفسیر و پیش گویی است؛ یعنی کارکرد آن مطالعه واقعیت ـ به همان شکل موجود ـ است،. زیرا علم اقتصاد، آشنایی با واقعیت و روابط میان پدیده های اقتصادی یا اجزای پدیده های اقتصادی را که در عرصه واقعیت وجود دارد، هدف خود قرار داده است. به این ترتیب، وظیفه علم اقتصاد، براساس نظر فوق، اکتشاف قوانین اقتصادی است؛ از این رو، علم اقتصاد و دیگر علوم اجتماعی، به عنوان علوم ابزاری و نه علوم غایی نامگذاری شده اند، پ. پس هدف علم اقتصاد اسلامی چیست؟
نويسنده:
علي سعادت پناه می دانیم که موضوع علم اقتصاد معاصر، رفتار اقتصادی یا پدیده اقتصادی است. حال باید پرسید: موضوع علم اقتصاد اسلامی چیست؟ آیا همان موضوع علم اقتصاد کنونی است که همان رفتار اقتصادی انسان است؟ یا اینکه موضوعش رفتار اقتصادی انسان مسلمان است؟ به عبارت دیگر، آیا ما در علم اقتصاد اسلامی، به مطالعه عام و مطلق پدیده اقتصادی ـ با صرف نظر از عقیده شخص پدید آورنده آن ـ می پردازیم یا مطالعه موارد خاصی از این پدیده که فقط به مسلمانان، چه در سطح فردی و چه در سطح اجتماعی، اختصاص دارد، در دستور کار ما است؟
نويسنده:
علي سعادت پناه به رغم گذشت زمان از آغاز بحث علم اقتصاد اسلامی، هنوز هم برخی ابعاد روش شناختی این علم، جای سخن دارد، بلکه گذشت زمانی قابل توجه از بحث و بررسی هر علمی، یکی از عناصر مهم سخن گفتن از ابعاد روش شناختی آن علم است. سخن گفتن از بعد روش شناختی، از یک سو دارای اهمیتی ویژه است، ولی از سوی دیگر ما را از مطالعه ابعاد معرفت شناختی آن بی نیاز نمی کند.
نويسنده:
علي سعادت پناه پروژه اقتصاد اسلامی امریکا از سوی سه سازمان انجمن اسلامی شمال امریکا، مؤسسه اقتصاد اسلامی و هدایت امورات مسکونی مسلمانان به منظور ارائه آموزش اسلامی به بیش از 100 نفر از امامان جماعت امریکا راهاندازی شد. به نقل از منابع اینترنتی، نقش پروژه اقتصاد اسلامی امریکا ارتقای سطح دانش و درک قوانین معاملات اقتصاد اسلامی است. چرا که بنیانگذاران این پروژه اعتقاد دارند بازارهای اقتصادی میتوانند از راهبردهای اخلاقی که مفاهیم اقتصاد اسلامی ارائه کرده به نحو قابل توجهی سود ببرند.
نويسنده:
علي سعادت پناه از لحاظ نهادسازي براي اقتصاد اسلامي چارچوب قانون اساسي ما سعي كرده از موازين اقتصاد اسلامي تبعيت كند كه از اين جهت كار مثبتي بوده است. قانون اساسي براساس تلقي علماي اسلامي از اقتصاد اسلامي، تنظيم شده است ولي در عمل و اجرا با مشكلاتي مواجه شده كه تغييرات موجود در اصل 44 و غيره نشانگر رشد و تكامل اين مباحث است. ولي در جنبههاي اجرايي و تصميمگيري متوجه نقصانها و كمبودهايي هستيم در اوايل انقلاب به اقتصاد اسلامي توجه زيادي شد.
نويسنده:
علي سعادت پناه در مورد ماليات و پول چطور؟ پول هم جزو ميزانها است. در واقع پول اختراع بشر است و انتقال مالكيت را به دنبال دارد. اينكه نيازهايمان را برطرف كنيم، از طريق پول ممكن است. اسلام در اين زمينه توجه به اين دارد كه اصل و ميزان و تعريف در چيست. ميزان در اين است كه مبناي روشني براي مبادله ايجاد شود لذا ما بايد دقت كنيم كه پول وسيله مبادله باشد و بتواند داراي ارزش ثابت خود باشد و بهگونهاي عمل نكنيم كه تعريف را بر هم بريزيم.
تئوری پردازی در اقتصاد اسلامی (4)
3. نظریه پردازی در اقتصاد اسلامی
تئوری پردازی در اقتصاد اسلامی (3)
2. هدف علم اقتصاد اسلامی
تئوری پردازی در اقتصاد اسلامی (2)
1. موضوع علم اقتصاد اسلامی
تئوری پردازی در اقتصاد اسلامی (1)
تئوری پردازی در اقتصاد اسلامی
پروژه اقتصاد اسلامی امریکا راهاندازی شد
ضرورت بازخوانی اقتصاد اسلامی (10)
جايگاه اقتصاد اسلامي در اقتصاد ملي ما چيست؟
ضرورت بازخوانی اقتصاد اسلامی (9)
