آفت بهره‏ورى
	نويسنده : نیکبخت
	درباره مهاتما گاندى، پدر استقلال هند نوشته‏اند : «در زندان و سفر، چرخ نخ‏ريسى به همراه داشت كه آن را به عنوان نماد صنايع كوچك و غير متمركز هند معرفى مى‏كرد و بر تن پيروانش به جاى يونيفرم‏هاى پرزرق و برق يا نشان‏هاى جور واجور، لباس‏هاى زمخت نخى دست‏بافت مى‏پوشاند.وى مى‏گفت: براى من بسيار تأسف‏آور و دردناك است كه ببينم مردم با شتاب‏زدگى و ديوانه‏وار به تقليد هر چيز تازه بپردازند.»   حتى در زندان جواهر لعل نهرو، نخست وزير فقيد هند نيز بارها بر اثر فعاليت‏هاى اجتماعى و سياسى به زندان افتاد.در سال 1930 كه او يكى از دوران‏هاى طولانى زندان را مى‏گذراند، درصدد برآمد كه از فرصت و فراغت زندان به نحو احسن استفاده كند و نامه‏هايى به دخترش بنويسد.اين نامه‏ها يك دوره تاريخ جهان را در بر مى‏گيرد و به نام «نگاهى به تاريخ جهان» در دو جلد به چاپ رسيده است .   شما كِى قصد داريد تا ارّه خود را تيز كنيد؟ شخصى در بيشه‏اى در حال پرسه زدن بود.چوب‏بُرى را ديد كه ديوانه‏وار و با زحمت فراوان در حال ارّه كردن تنه درختى بود كه بر زمين افتاده بود تا آن را به قطعات كوچك‏تر تقسيم كند.در كار او دقت كرد تا ببيند چرا اين‏قدر در زحمت است و تا اين اندازه تلاش و تقلاّ مى‏كند؛ تا اينكه متوجه موضوع شد.رو به نجار كرد و گفت: ببخشيد! ارّه شما كند است؛ بهتر نيست آن را تيز كنيد.چوب‏بر در حالى كه از نفس افتاده بود غُر زد كه: من وقت ندارم، بايد كار ارّه كردن اين درخت را به پايان برسانم !   آش مسلمة بن عبدالملك از امراى ارتش بود و در جبهه جنگ روم، سِمَت فرماندهى داشت.به عمر بن عبدالعزيز، خليفه شام گزارش رسيد كه مسلمه در زندگى خود به زياده‏روى و اسراف گراييده و براى تهيه غذاهاى گوناگون، روزى هزار درهم خرج سفره دارد.عمر بن عبدالعزيز بسيار ناراحت شد.براى اصلاح وى شبى مسلمه را دعوت به صرف شام كرد و به آشپز دستور داد كه انواع طعام‏ها را تهيه كرده همراه با آشى آماده كند و موقعى كه دستور سفره مى‏دهد اول آش را بياورد.آن شب مسلمه بسيار گرسنه بود.وقتى آش را آوردند؛ مسلمه به انتظار بقيه غذاها نشست ولى مجبور شد خود را با آش سير كند و موقعى كه طعام‏هاى رنگارنگ را آوردند، اشتها نداشت و چيزى نخورد.عمر به وى گفت: چرا نمى‏خورى؟ جواب داد: سير شده‏ام. خليفه گفت: سبحان الله تو از اين آش كه يك درهم خرج آن شده است، سير مى‏شوى ولى براى رنگين كردن سفره خود روزى هزار درهم خرج مى‏كنى! از خدا بترس و ديگر اسراف مكن و اين پول گزافى را كه براى غذاهاى مختلف صرف مى‏نمايى، به مستمندان بده كه رضاى خدا در آن است! مسلمه با رضايت كامل از تذكر خيرخواهانه خليفه به خانه بازگشت .     ادامه مطلب لينک هاي مرتبط : http://www.rasekhoon.net/Article/Article.aspx
	| +| نوشته شده در دوشنبه 17 اسفند 1388  |  نظرات (0)

	واژگان مصرف
	نويسنده : نیکبخت
	امروز جنبه‌هاي منفي و ضداقتصادي مصرف را با تركيب «مصرف گرايي» يا «مصرف زدگي» بيان مي‌كنند و براي رساندن معناي مثبت و عادي اين پديده اقتصادي به همان كلمه «مصرف» بسنده مي‌كنند.البته واژه‌هاي ديگري چون استعمال، استفاده، كاربرد، هم معاني مترادفي براي اين كلمه هستند، اما استفاده از اين كلمات هريك جاي خود را دارد و نمي‌توان آنها را را به جاي هم به كار گرفت . در فرهنگ اسلامي مصرف به طور عام معناي منفي ندارد و به مفهوم استفاده كردن از مواد و ابزار و وسائل مورد نياز زندگي است، اما براي موارد استفاده چه مثبت و چه منفي، چه در جاي خود يا خارج از قواعد معمول زندگي واژگان اختصاصي ديگري متداول است كه به خوبي بيانگر ابعاد و ويژگيهاي جنبي اين پديده اقتصادي كه گاه مجعد فرهنگي هم مي‌يابد، مي‌باشد . البته در زبانهاي ديگر و از جمله فارسي براي رساندن معاني متفاوت يك لفظ گاه پيشاوند و پساوندهايي مي‌آورند و گاه با افعال ديگري معناي كلمه را كامل مي‌كنند.در زبان عربي حالت و صفت هر عمل در خود واژه عينيت يافته و مي‌توان با به كارگيري آن واژه به صورت مجسم و مصور و مخيل حالت انجام فعل را نيز به ديگري انتقال داده به امثال ذيل حول همين مبحث دقت و تامل كنيم : تبذير: از ماده بذر انفاق كردن مال در جايي كه سزاوار نباشد و ياخرج كردن بي‌حساب و كتاب.اين كلمه بار منفي مصرف را خاطرنشان نمي‌سازد، آنچنانكه فرد كشاورز بذرها را بدون شمارش و براساس يك محاسبه كلي روي زمين مي‌پاشد، پاشيدن اموال و ثروت نيز به همين سبك و سياق، بدون مناط و مقررات خاص « تبذير»گفته مي‌شود . لذا استعمال اين واژه خيلي شبيه واژه ديگري چون : «اسراف» است كه به جهت تفاوت جزئي كه     ادامه مطلب لينک هاي مرتبط : http://www.rasekhoon.net/Article/Article.aspx
	| +| نوشته شده در دوشنبه 17 اسفند 1388  |  نظرات (0)

	بهره‏ورى در سيره معصومين عليهم‏السّلام
	نويسنده : نیکبخت
	حضرت رسول اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله و سلّم هنگام دفن سعد بن معاذ انصارى، رئيس قبيله اوس، سنگ قبر را به دقت با دست مباركشان محكم ساختند.بعضى از اصحاب گفتند: «سنگ قبر اين اندازه نياز به دقت و محكم‏كارى ندارد.» رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله فرمود: «مى‏دانم كه به زودى كهنگى آن را فرا مى‏گيرد، ولى خدا دوست دارد بنده كه كارى مى‏كند، كارش را كامل كند». امام صادق عليه‏السّلام در استفاده از پوشاك دقت داشت.داوود رقى مى‏گويد: در يكى از سفرها با ايشان به محل ينبع در نزديكى مدينه رسيديم، چون حضرت از خانه خارج شد، كفش ديگرى را به پاى ايشان ديدم.علت را جويا شدم.حضرت فرمود: «اين كفش را براى اين سفر برگزيده‏ام؛ زيرا در برابر گل و باران بيشتر دوام دارد.»   مصاديق بارز بهره‏ورى در سيره بزرگان دكتر حسن عارفى مى‏گويد : «امام وقتى وضو مى‏گرفتند، نمى‏گذاشتند شير آب باز باشد تا وضويشان تمام شود.شير آب را باز مى‏كردند، به اندازه يك مشت آب بر مى‏داشتند و شير را مى‏بستند.بعد دوباره اگر نياز داشتند، شير آب را باز مى‏كردند». آقاى مصطفى كفاش نقل مى‏كند : روزى امام رحمه‏الله به فردى كه به باغچه آب مى‏داد، گفت: «چرا آب لوله‏كشى را به باغچه مى‏دهيد؟» آن آقا گفت: «اين آب لوله‏كشى نيست، آب چشمه است.» امام رحمه‏الله فرمود: «باز معلوم نيست كه آب چشمه را هم بتوانيم مصرف كنيم؛ اين مال همه است.بنابراين كمتر و در حد ضرورت استفاده كنيد» ! آيت الله صالحى مازندرانى در استفاده بهينه از نان بسيار دقت مى‏كرد تا اسراف نشود.به همين دليل در خانه نان خشك جمع نمى‏شد و اگر هم گاهى نان بيات مى‏شد، مى‏فرمود: «امروز آبگوشت درست مى‏كنيم تا اين نان‏ها هم استفاده شود.»     ادامه مطلب لينک هاي مرتبط : http://www.rasekhoon.net/Article/Article.aspx
	| +| نوشته شده در دوشنبه 17 اسفند 1388  |  نظرات (0)

	ضرورت احياي فرهنگ ميانه روي و قناعت
	نويسنده : نیکبخت
	موضوع اسراف و زياده روي و در مقابل آن صرفه جويي به قدري گسترده و مبسوط در كتب ديني و اخلاقي اسلامي مورد بحث قرار گرفته كه هر شك و شبهه اي را از ذهن انسان برطرف مي سازد و بسياري از ما به رغم اينكه به ابعاد مختلف آن احاطه نداريم، اما بازهم به دليل همين تاكيدات فراوان لزوم صرفه جويي و به قولي اندازه گيري مقتصدانه درمصرف را به عنوان يك ارزش ديني و انساني پذيرفته ايم.اگرچه براي ما انسانهاي غافل تنها هنگامي كه به خشكسالي و محدوديت قطعي برمي خوريم، مسئله صرفه جويي جلوه پيدا مي كند، اما اسلام به عنوان مكتبي كه براي سعادت بشر برنامه دارد، درهمه حال و همه جا اسراف را امري ناپسند ذكر مي كند و مومنان را از زياده روي برحذر مي دارد.حال اگر مي خواهيم در عرصه هاي گوناگون به موفقيت دست بيابيم، بايد فرهنگ اسلامي مصرف صحيح را در جامعه ترويج كنيم . به نظر مي رسد مسائلي از قبيل كم آبي و خشكسالي و غيرآن، يك محصول معنوي ارزشمند را براي ما به ارمغان آورده است و آن چيزي نيست جز احياي مجدد فرهنگ مصرف صحيح به رغم همه نواقص.درست است كه بايد به اين موضوع بيش از آنچه كه هست، پرداخته شود، لكن قطره ها هستند كه جريان ساز مي شوند و جرقه ها و شعله ها و زبانه هاي آتش را مهيا مي سازند . براي مبارزه با اسراف و ترويج مصرف صحيح بايد به ريشه هايي توجه داشت كه بتواند تاثير     ادامه مطلب لينک هاي مرتبط : http://www.rasekhoon.net/Article/Article.aspx
	| +| نوشته شده در یک شنبه 16 اسفند 1388  |  نظرات (0)

	قناعت، فضيلت بزرگان
	نويسنده : نیکبخت
	دركنار بحث اسراف كه همواره دراسلام مورد مذمت قرار گرفته است، مسئله قناعت خصلت و ويژگي ارزشمندي براي يك انسان مسلمان به شمار مي رود.در فرهنگ اسلامي صفت قناعت از جمله صفات فاضله و اخلاق حسنه است و از آن به عنوان وسيله اي كه سعادت ابدي آدمي را به بار مي آورد ياد شده است.امام محمدباقر(عليه السّلام) در اين رابطه مي فرمايند: هركه قناعت كند به آنچه كه خدا به او مي دهد، غني ترين مردم است. علاوه بر اين در كتب اخلاقي اسلامي نيز مي بينيم كه روشهاي تحصيل اين صفت پسنديده مورد بحث و بررسي قرارگرفته و علماي اخلاق به صورت مفصل به اين موضوع پرداخته اند كه حاكي از توجه دين مبين اسلام به اين مسئله است، به عبارتي در آموزه هاي ديني ما علاوه بر اينكه مسئله قناعت و صرفه جويي يك مسئله تاثيرگذار درجامعه محسوب مي شود و به ابعاد اجتماعي آن پرداخته شده، هر فرد مسلمان نيز به كسب و تحصيل اين ويژگي اخلاقي پسنديده به عنوان يك فضيلت تشويق شده است.همچنين با نگاهي به ادبيات اين مرز و بوم خواهيم ديد كه ادبيات و شعراي ايراني نيز در جايگاههاي گوناگون به مسئله اسراف و در مقابل آن به صرفه جويي و قناعت توجه ويژه اي داشته اند . همچنانكه در گلستان سعدي بابي در فضيلت قناعت وجود دارد و در كتاب بوستان نيز باب ديگري به قناعت اختصاص يافته است.سعدي مي گويد :     ادامه مطلب لينک هاي مرتبط : http://www.rasekhoon.net/Article/Article.aspx
	| +| نوشته شده در یک شنبه 16 اسفند 1388  |  نظرات (0)