|
نگاه نو حرکت طبیعی کافی نیست؛ باید در این میدان، حرکت جهشی و مجاهدانه داشته باشیم. امام خامنه ای (مدظله العالی)
| ||
|
|
[ پنج شنبه 15 اردیبهشت 1390 ] [ 7:39 AM ] [ mehdi bisheh ]
مدیریت وبلاگ [ پنج شنبه 15 اردیبهشت 1390 ] [ 7:34 AM ] [ mehdi bisheh ]
روزنامه پول در سخن روزخود با عنوان "اقتصاددان ايراني؛ مقدمه يا ذيالمقدمه؟ "به قلم مهرداد خدير آورده است:
يكي از دلايلي كه دولتها در ايران ديدگاههاي صاحبنظران اقتصادي را چندان جدي نميگيرند و نسخههاي آنان را راه درمان نميدانند اين است كه اقتصاددانان ايراني هنوز خود بر سر اصول به اتفاق نظر نرسيدهاند و در حالي هر يك از دريچهاي سري بيرون ميآورد و ديدگاه خود را مطرح ميسازد كه در اندروني رابطهاي با يكديگر ندارند. اصول مشترك به فهم مشترك و نهايتا به زبان مشترك ميانجامد و با اين زبان مشترك ميتوان سخن گفت، نقد كرد و راهكار ارايه داد. نگاهي به مجادلات علماي اقتصاد در اين سرزمين اما نشان ميدهد كه همچنان و هنوز بحث بر سر بديهيات است. همانگونه كه فرض اوليه گفتوگوي دو اديب پارسي زبان اين است كه سعدي را استاد سخن بدانند و فرض اساسي مباحثه دو فقيه اينكه ارجاع به كتاب و سنت را بپذيرند يا در رياضيات، بحثي بر سر قواعد نداشته باشند. در اقتصاد نيز مادام كه زبان مشترك ايجاد نشود و مفاهمه حاصل نيايد، ناظر بيروني درنمييابد كه اقتصاددان ايراني در پي چيست. يكي از دريچه اقتصاد اسلامي بانك را بنگاه رباخواري ميخواند، ديگري از پنجره اقتصاد آزاد به تبعيت از توماس فريدمن پول را كالايي مثل ديگر كالاها قلمداد ميكند كه در بنگاهي به نام بانك عرضه ميشود. سومي از منظر نهادگرايي نه آن است و نه اين و چهارمي مُصر است كه روزنه اقتصاد دولتي را باز و گشوده نگاه دارد. پس به سخن واحدي نميرسند كه از آن پيام قابل انتقالي حاصل آيد و اينگونه است كه دولتها هم راه خود را ميروند. وقت آن است كه اقتصاددانان ايران، از «مقدمه» به درآيند و به بحث بر سر بديهيات پذيرفته شده و آزموده در دنياي امروز و تجربه شده در تاريخ معاصر ايران، پايان دهند و وارد «ذيالمقدمه»شوند كه همانا استنتاج بر پايه اصول مشترك و پذيرفته شده جهاني اقتصادي است تا دولتها به جاي آنكه امكان گريز از آنها را پيدا كنند گزيري جز اجراي آنها به مثابه اصول علمي و غيرقابل انكار نداشته باشند. تاكنون «مقدمه» بود؛ در انتظار «ذيالمقدمه» ميمانيم. [ دوشنبه 12 اردیبهشت 1390 ] [ 11:25 AM ] [ mehdi bisheh ]
قانون اساسی یکی از فصلهای قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (فصل چهارم )مربوط به اقتصاد وامور مالی است. دراین فصل میکوشیم تا چهار چوب نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران را به طور اجمال طرح کنیم . اقتصاد ایران براساس اصل چهل وچهارم قانون اساسی بر پایه سه بخش استوار شده است : 1ـ بخش دولتی 2ـ بخش تعاونی 3ـ بخش خصوصی اکنون به توضیح هر بخش می پردازیم . 1ـ بخش دولتی : منظور از بخش دولتی آن است که دولت وظیفه دارد در مواردی که قانون مشخص کرده است یا میکند ، فعالیتهای معینی را در امور اقتصادی انجام دهد،این مطلب بدین معنی است که طبق قانون اساسی ،دولت موظف است در اقتصاد کشور فعال باشد. آنچه که بر عهده دولت گذاشته شده است عبارت از صنایع بزرگ ،صنایع مادر ،بازرگانی خارجی ،معادن بزرگ ،بانک داری ،بیمه ،تأمین نیرو، سدهاو شبکه های بزرگ آبرسانی ،رادیو،تلویزیون ،پست وتلگراف وتلفن ،هواپیمایی ،کشتیرانی ، راهآهن و مانند اینهاست . پس آن قسمت از امور مهم و عمدهای که به حیات اقتصادی و امور زیر بنایی اقتصاد مربوط می شود به دولت واگذار شده است و همین مطلب است که میزان دخالت دولت را در اقتصاد ایران بسیار زیاد میکند. 2ـ بخش تعاونی : منظور از تعاونی آن است که عدهای با روی هم گذاشتن سرمایه های خود و مشارکت در اداره امور ، شرکتهای تولیدی و توزیعی را تأسیس کنند و بکوشند کالاها با قیمت ارزانتر تولید و با کیفیت مناسبتر به دست مصرف کنندگان برسد. قانون اساسی بر تعاونیهای تولید و توزیع تأکید میکند.از آن جاکه این گونه شرکتها میتوانند در تمامی زمینههای تولیدی مشارکت کنند،بخش مهمی از فعالیتهای اقتصادی رابه خود اختصاص میدهند و چون معمولا" سودآوری هدف اصلی این شرکتها نیست ، سهم مهمی در توزیع عادلانة در آمدهاو تولید خواهند داشت .همچنین شرکتهای تعاونی وتوزیع ،میتوانند با بر عهده گرفتن بخشی از وظایف دولت ـ که قانون اساسی واگذاری آن را منع نکرده است ـ سهمی قابل توجه را در سبک شدن حجم فعالیتهای دولتی به خود اختصاص دهند. نظر به اهمیت بخش تعاونی در اقتصاد ایران ،از سال 1370 وزارتخانهای به نام «وزارت تعاون »در کشور به وجود آمده که در نظر است به هدفهای تصریح شده در قانون که به این بخش از فعالیتهای اقتصادی مربوط میشود ،جامه عمل بپوشاند. 3ـ بخش خصوصی : غیراز دو بخش دولتی وتعاونی ،بخش خصوصی هم در زمینههای مختلف کشاورزی ،دامداری ،صنعت ، تجارت و خدمات میتواند فعالیت اقتصادی داشته باشد .البته بر اساس قانون اساسی این فعالیتها مکمل فعالیتهای اقتصادی دولتی وتعاونی است .آنچه از مفهوم مکمل برمیآید ،این است که فعالیتهای بخش خصوصی در ردة اول ،از اهمیت خاصی برخوردار نیست ؛ بلکه بعد از فعالیتهای دولتی وتعاونی قرار می گیرد. شرایط مالکیت در سه بخش اقتصادی جمهوری اسلامی ، مالکیت بر ابزار تولید و حاصل کار به شرط آن که دارای چهار ویژگی زیر باشد ، مورد حمایت قانون و محترم است : 1ـ با اصول قانون اساسی مطابقت داشته باشد 2ـ از محدودة قوانین اسلام خارج نشود 3ـ موجب رشد وتوسعه اقتصادی کشور گردد 4ـ مایه زیان جامعه نشود بنابراین ، شاغلین در هریک از سه بخش اقتصادی هنگامی مالک حقیقی و مشروع درآمدهای خود هستند که چهار شرط بالا را دارا باشند .ازاین جهت ،اگر کسانی مثلا" از طریق فعالیتهایی که موجب زیان جامعه است یا باعث رشد وتوسعه کشور نمیشود ،درآمدی به دست آورند ،این درآمدها مورد احترام قانون نیست . ثروتهای عمومی برخی از امکانات تولیدی که میتوان بیشتر آنها را در عامل طبیعت خلاصه کرد ،نیز در اختیار دولت قرار داده شده است تا به طریقی از آنها بهره برداری کند که مصالح جامعه تأمین گردد. این امکانات که انفال یا ثروتهای عمومی خوانده میشوند عبارتنداز : زمینهای موات یا رها شده ، معادن ، دریاها، دریاچهها، رودخانه ها و سایر آبهای عمومی ،کوهها ، دره ها، جنگلها،نیزارها،بیشههای طبیعی ،ارث بدون وارث ،اموال مجهول المالک و اموال عمومی مسترد شده از غاصبان . بازگرداندن ثروتهای نامشروع همواره در هر نظام اقتصادی و در هر کشور این احتمال وجود دارد که کسانی از طرق غیر صحیح ونامشروع صاحب درآمدهای ناسالم گردند و به اصطلاح ثروتهای نامشروع و حرام جمع آوری کنند. قانون اساسی برای این که هیچ گاه زمینه بروز چنین مشکلی پیدا نشود پیش بینی لازم را جهت رسیدگی به چنین اموال و ثروتهایی به عمل آورده واصل چهل ونهم را مطرح کرده است ، به موجب این اصل ، دولت موظف است پس ازآن که با رسیدگی و تحقیق ثابت شد که ثروتی نامشروع در جایی انباشته شده است ،دخالت کند وبا بازگرداندن آن به صاحب مال یا بیت المال ،زمینه فعالیت های باطل را از بین ببرد. متن اصل مورد بحث به این شرح است : « دولت موظف است ثروتهای ناشی از ربا، غصب ،رشوه ،اختلاس ،سرقت ،قمار، سوءاستفاده ازموقوفات ، سوءاستفاده از مقاطعه کاریها و معاملههای دولتی ،فروش زمینهای موات و مباحات اصلی ،دایر کردن اماکن فساد وسایر موارد غیرمشروع را گرفته و به صاحب حق رد کند و در صورت معلوم نبودن اوبه بیت المال بدهد...»
ویژگیهای اقتصاد در قانون اساسی انسان موجودی آزاد و مختار است و حفظ آزادگی او درتمامی مراحل زندگی ،یکی از هدفهای قانونگذار میباشد،براین اساس برای آن که ضمن برآورده شدن این هدف ،استقلال اقتصادی جامعه تأمین شود، فقر و محرومیت ریشه کن ،نیازهای انسان در جریان رشد وی تأمین گردد، اقتصاد جمهوری اسلامی ایران باید ضوابطی را دارا باشد. این ضوابط به شرح زیراست : 1ـ تأمین نیازهای اساسی شامل مسکن ،خوراک ،پوشاک ،بهداشت ،درمان ،آموزش و پرورش وامکانات لازم برای تشکیل خانواده برای همه . 2ـ «تأمین شرایط و امکانات کار برای همه ،به منظور رسیدن به اشتغال کامل و قرار دادن وسایل کار در اختیار همة کسانی که قادر به کار هستند، ولی وسایل کار ندارند ، در شرکت تعاونی از راه دادن وام بدون بهره یا هر راه مشروع دیگر...» نکته مهمی که در ارتباط با این ویژگی وجود دارد آن است که کمک به راه اندازی و گسترش به تعاونیها موجب میشود که نه عدهای کوچک و خاص دارای ثروت انباشته شده گردند و نه دولت مجبور شود از طریق دخالت در همة امور،یک کارفرمای بزرگ مطلق شود. 3ـ یکی دیگراز ویژگیهای اقتصاد در جمهوری اسلامی توجه به این نکته است که افرد باید باانجام کار طی ساعات متناسبی قادر باشند ضروریات زندگی خود را تأمین کنند و مجبور نباشند برای تأمین معیشت خود ساعات بسیاری از شبانه روز را کار کنند. این مطلب سبب می شود که انسانها فرصت کافی برای رسیدن به مسائل غیر معیشتی خود را هم داشته باشند. قانون اساسی دراین مورد می گوید: «تنظیم برنامه اقتصادی کشور به صورتی که شکل و محتوا وساعات کار چنان باشد که هر فرد علاوه بر تلاش شغلی ،فرصت و توان کافی برای خودسازی معنوی ، سیاسی و اجتماعی و شرکت فعال در رهبری کشور وافزایش مهارت و ابتکار داشته باشد»
4ـ رعایت آزادی انتخاب شغل و مجبور نبودن افراد برای انجام کاری معین و همچنین جلوگیری از بهرهکشی از کار دیگران و منع استثمار نیز از جمله ویژگیهای این اقتصاداست . 5 ـ در اقتصاد جمهوری اسلامی نباید فعالیت اقتصادی افراد به دیگران ضرر و زیانی وارد کند.همچنین انحصار،احتکار،رباو دیگر معاملات باطل وحرام ممنوع است . 6ـ اسراف و تبذیر درتمامی شؤون مربوط به اقتصاد از جمله مصرف ،سرمایه گذرای ،تولید،توزیع و خدمات ممنوع است . 7ـ استفاده از علوم و فنون وتربیت افراد ماهر به نسبت احتیاج برای توسعه وپیشرفت اقتصاد کشور مورد تأکید است . 8ـ باید از سلطه اقتصادی بیگانگان بر اقتصاد کشور جلوگیری کرد. 9ـ باید برای افزایش تولیدات کشاورزی ،دامی و صنعتی در کشور کوشید؛به نحوی که نیازهای عمومی تأمین گردد و کشور به مرحله خودکفایی برسد و از وابستگی برهد. توزیع عادلانه امکانات برای آن که درآمدها و ثروتهای کشور تنها در بعضی از مراکز استانها و شهرهای خاص به مصرف نرسد و صرف آبادی و عمران تمامی استانهاو مناطق کشور گردد، قانون اساسی جمهوری اسلامی در اصل چهل وهشتم مقرر داشته است که باید ترتیبی اتخاذ کرد که هر منطقه به فراخور نیازها و استعداد رشد خود، سرمایه و امکانات لازم در دسترس داشته باشد [ دوشنبه 12 اردیبهشت 1390 ] [ 8:08 AM ] [ mehdi bisheh ]
كالا :
به چيزي اطلاق مي شود كه مصرف كننده با مصرف آن احساس رضايت نمايد. كالا به دو شكل مادي و غير مادي تفكيك مي شود. به كالاي غير مادي اصطلاحاً « خدمت » اطلاق مي شود.
كالاي مجاني :
كالايي است كه به فراواني در دسترس باشد و مصرف كننده با قيمت صفر هر آنچه را كه بخواهد بتواند داشته باشد و مصرف كند.
كالاي اقتصادي :
به كالايي اطلاق مي شود كه مصرف كننده نمي تواند در قيمت صفر هر اندازه كه بخواهد داشته باشد.
كالاي مصرفي :
مانند كره، بنزين، مداد و ... ، كالاهايي هستند كه براي ارضا احتياجات و خواسته هاي افراد مورد استفاده قرار مي گيرند.
كالاي سرمايه اي:
مانند تراكتور، ماشينهاي چاپ، ماشينهاي نساجي و ... ، كالاهايي هستند كه در توليد كالاهاي ديگر مورد استفاده قرار مي گيرند.
كالاي خصوصي :
مانند لباس، كيف، كفش و خودكار از جمله كالاهاي خصوصي مي باشند.
كالاي عمومي :
مانند جاده، پل و خدمات نيروي انتظامي از جمله كالاهاي عمومي هستند.
كميابي :
يك كالا يا يك عامل توليد هنگامي كمياب است كه در قيمت صفر ، ميزان تقاضا از عرضه آن تجاوز نمايد.
انتخاب :
انسانها داراي خواسته هاي نامحدود، متعدد و متنوع هستند. اما چون در تأمين خواسته ها با كميابي يعني با محدوديت منابع و امكانات رو به رو مي باشند، بايد از بين خواسته هاي خود انتخاب كنند.
هزينه فرصت :
فرصت يا فايده ( يا درآمد ) از دست رفته بهترين انتخابي كه مي توانست به جاي انتخاب مزبور با صرف همان مقدار منابع و زمان به كار رفته صورت گيرد.
توليد :
فرايندي است كه در آن ، يك يا چند نهاده ( عوامل توليد ) جهت ايجاد يك يا چند ستاده ( كالا و خدمت ) به كار گرفته مي شود.
عوامل توليد:
كار، سرمايه، مديريت و منابع طبيعي كه در جريان توليد به كار گرفته مي شوند به عوامل توليد موسوم مي باشند.
كار :
تلاش و كوششي كه انسان در جريان توليد اعمال مي كند.
سرمايه :
ماشين آلات، ساختمان و ساير تجهيزات مورد نياز در جريان توليد.
خانوار :
متشكل از گروهي افراد است كه درآمد خود را به روي هم مي ريزند و مالكيتشان بر اموال و داراييها به صورت مشترك مي باشد و تصميم هاي اقتصادي را به طور مشترك اتخاذ مي كنند.
بنگاه :
نهادي است كه عوامل توليد را از خانوارها خريداري مي كند و با به كارگيري آنها در فرايند توليد، كالا و خدمات نهايي را ايجاد مي كنند.
قيمت :
مبلغي است كه براي يك ميزان معين، از كالا و خدمات پرداخت مي شود. قيمت ها در واقع علائمي هستند براي تصميم گيري اقتصادي. [ دوشنبه 5 اردیبهشت 1390 ] [ 11:17 AM ] [ mehdi bisheh ]
ما ميخواهيم درباره اقتصاد و نه معناشناختي صحبت كنيم. با اين حال، از آنجا که اصطلاحات احساسبرانگيز، ناروشن و معمولا گمراهكننده، غالبا نقش مهمي در استدلالهاي مرسوم در حوزه اقتصاد و سياست ايفا ميكنند، نیاز است ياد بگيريم چگونه چنين حقهبازیهايي را رديابي كنيم اگر خواهان حمايت از خويش در برابر استدلالهاي گمراهكننده هستيم. اين مطلب را بدين خاطر نوشتهام.
برخي كلمات و مفاهيم تقريبا مقدر شده است بذر سردرگمي بكارند. البته نميخواهم بگویم كساني كه آنها را به كار ميبرند الزاما نيت گيج و سردرگم كردن ما را دارند. بيشتر آنها بدل كلامي را رد و بدل ميكنند با اين باور كه سكه اصل هستند. من نمیگويم چنين اصطلاحاتي هميشه تقلبي و گمراهكننده هستند؛ هراز گاهي سكههاي اصل هم يافت ميشود. پس پيشنهاد نميدهم اصلا كاری با آنها نداشته باشيد- به راستي كه گریزی در استفاده از برخي از آنها نيست و در اين كتاب از آنها استفاده ميكنم، اما وقتي به اين كلمات برخورد ميكنيد و پيش از اينكه آنها را وارد ذهن خود كنيد حواستان كاملا جمع باشد. من قصد ندارم همه اين شرارتها را برملا كنم، بلكه چندتايي را به باد انتقاد ميگيرم تا نشان دهم بايد دقت داشته باشيم. با چند اصطلاحي كه كاربرد گسترده دارند شروع ميكنم و سپس به سراغ آنهايي ميروم كه در اقتصاد يا سياست بيشتر كاربرد دارند. اما پیش از توجه به اين نمونههاي خاص، نگاه کوتاهی به يك خطاي معناشناختي بكنيم. در این خطا، معناي یک اصطلاح در وسط استدلال تغيير ميکند. براي مثال در یک مقاله به درستي اشاره ميشود كه توزيع قدرت سياسي بر تئوريهاي علمي تاثيرگذار است: براي نمونه، قدرت سياسي روي اينكه دولت چه نوع پروژههاي تحقيقاتي را تامين مالي كند تاثير ميگذارد؛ بنابراين بر آنچه که دانشمندان كشف ميكنند تاثير ميگذارد. تا اينجا هيچ ايرادي وارد نيست، اما چند صفحه بعد، واژه «تاثير ميگذارد» به «تعيين ميكند» تغيير مييابد و نتيجه ميگيرد كيفيت عيني شواهد اهميتی نداشته و تئوريهاي علمي ارزش حقيقي ندارند. برخي اصطلاحات و عبارات پرکاربرد «شايد»: جهش خلاف منطق از «شايد اينطور باشد» به «است» بهعلاوه برخي اوقات، چندين «شايد» خواننده را احاطه ميكنند. فرض كنيد A منجر به B ميشود، B ممكن است منجر به C، C به D،D به E و E به F شود. براي يافتن اين احتمال كه A منجر به F خواهد شد بايد احتمالات نشان داده شده به وسيله هر يك از اين شايدها را ضربدر هم كنيد. حتي اگر احتمال آنها مثلا 80 درصد بود (و مستقل از همديگر باشند)، زماني كه 80 درصد را پنج بار در خودش ضرب كنيد به احتمال 26 درصدي میرسیم. در عين حال ترديد دارم بسياري خوانندگان از همه جا بيخبر متوجه اين نكته شده باشند كه اگر چه هر گام در استدلال احتمال بالايي دارد، احتمال اينكه A به F منجر شود نبايد بالا باشد. پس معلوم میشود چرا استدلالهاي شيب لغزنده محبوبيت بالايي دارند. حواستان به زنجيره طولاني شايدها باشد. «توضیح دادن» چیزی، آيا «دليل» آن هم میشود؟ تا اينجا عالي است، اما مشكلي وجود دارد. اصطلاح «توضیح میدهد» را نه فقط ميتوان به عنوان «نمايانگر است» بلكه به عنوان «باعث آن شده است» نيز خواند. اگر از مثالهاي بالا استفاده كنيم 40درصد افزايش GDP به علت افزايش سرمايهگذاري و 80 درصد تورم به علت افزايش قيمت خدمات است و اين چيز كاملا متفاوت ديگري است. بنگاهها براي سرمايهگذاري مجبورند كالاهاي سرمايهاي بخرند و چون آنهايي كه در توليد اين كالاها مشغول هستند بخشي از درآمد تازه به دست آمده خود را خرج ميكنند، درآمد سايرين نيز افزايش مييابد؛ به طوري كه افزايش سرمايهگذاري احيانا مسوول- به معناي علّي «توضیح دادن»- بيش از 40 درصد افزايش GDP بوده است. داستان مشابهي را ميتوان درباره افزايش قيمتها گفت. اينكه افزايش قيمت خدمات، 80 درصد افزايش كلي قيمتها را توضیح میدهد- به معناي نمايانگر است، نه اینکه افزايش قيمت خدمات باعث 80 درصد افزايش كل قيمتها شده است. آزمايش ذهني زير به آساني اين را نشان خواهد داد. فرض كنيد قيمت خدمات اصلا افزايش نيافته باشد، اما بانك مركزي باعث شود عرضه پول 5 درصد افزايش يابد. در اين حالت كه قيمت خدمات افزايش نمييابد، مردم پول بيشتري دارند تا صرف ساير اقلام كنند. نتيجه اينكه، قيمت اين اقلام بيش از آنكه واقعا افزايش مييافت افزايش یافته است. ثابت نگه داشتن قيمت خدمات، نرخ تورم را به ميزان 80 درصد كاهش نداده است. مثال ديگري ميآوريم: مركز تحقيقات تغييرات اقليمي تيندال برآورد كرد كه در سال 2004، خالص صادرات توضیحدهنده 23 درصد انتشار گازهاي گلخانهاي چين است. فرض كنيد چين صادراتش را كاهش داده بود و براي اينكه جلوي افزايش شديد بيكاري را بگيرد، در عوض تقاضاي داخلي را تحريك كرده باشد. خالص صادرات آن حالا ديگر 23 درصد انتشار آلودگي به حساب نميآيد، اما آيا ميزان انتشار آلودگي چين كمتر شده است؟ «علت ريشهاي»: امتياز دادن به يك علت اما هميشه «علت ريشهاي» به اين شيوه به كار نميرود. در عوض، كلمه «ريشه» استفاده ميشود تا يواشكي وارد ايدهاي شود كه اين علت خاص نسبتا مهمتر يا با ارزشتر از هر علت ديگري است. من ميگويم «يواشكي وارد ميشود» چون معمولا هيچ دلايلي ارائه نميشود كه چرا اين علت بايد جدا شود. احتمال زيادي دارد كه وقتي كسي ميگويد «علت ريشهاي جنايت، فقر است» او آن را علت ريشهاي مينامد نه عمدتا، چون كه معتقد است فقر بنيان همه علتهاي ديگر است كه او ميتواند فكر كند، بلكه چون او فكر ميكند كاهش فقر يك هدف سياستگذاري مهم به دلايل ديگري نيز هست. فرض كنيد يك محافظهكار ميگويد: «علت ريشهاي جنايت، افول انسجام خانوادگي است،» و يك ليبرال جواب ميدهد: «نه علت ريشهاي، فقر است.» آنها دو چيز مشترك دارند؛ هر دو به علت جنايت اشاره ميكنند و ادعا ميكنند- بدون آوردن هيچ توجیهي- كه اين علت خاص بسيار مهمتر يا قابل توجهتر از ساير علتها است. نميخواهم بگويم همه علتها برابر هستند و وقتي درباره علتهاي X صحبت ميكنيم بايد همه شرايط مورد نياز براي رخ دادن X را فهرست كنيم. چنين كاري ناممكن است. ميتوان به همه علتها به جز يكي به عنوان علل پيشزمينه برخورد كرد و روي آن يكي متمركز شويم كه ميخواهيم تاكيد نماييم، اما بايد بتوانيم دلايل خوبي بياوريم كه چرا ما اين يكي و نه ديگران را انتخاب كرديم يا دليلی براي فكر كردن بدهيم كه آن يك اهرم آماده براي كنترل كردن X به ما ميدهد. صرف اينكه آن را علت ريشهاي بناميم كفايت نميكند. به جاي «ريشه»، از«اساسي»، «بنيادي» و غير آن استفاده کنیم هم همینطور است؛ نياز به يك تبيين و نه كلمه جانشين است. برخي اصطلاحات و عبارات مرتبط با اقتصاد و سياست 1- «چپ» يا «راست» يا فقط گيجكننده؟ 2- بوروكراسي 3- «طبقه متوسط» 4- كالاهاي لوكس ضروري يا كالاهاي ضروري لوكس 5- آيا واقعا اتلاف منابع داريم؟ 6- تجارت: «آزاد» يا «منصفانه» سرانجام اينكه مگر قرار نيست شركتها سودشان را حداكثر سازند؟ آيا با اين كار وظيفه امين بودن خود نسبت به سهامداران را به درستی انجام نمیدهند و نیز نيرويي كه آنها را وارد ميسازد تا به دنبال تخصيص کارآی منابع باشند؟ گفتن اينكه آنها بايد فقط به دنبال سود «معقول» و نه سود «شرمآور» باشند پاسخ كافي نيست. چگونه اين اصطلاحات را تعريف كنيم؟ بهعلاوه اگر سودها در حد قابل توجهي نوسان ميكند شايد نياز به سودهاي شرمآور در يك سال باشد تا زيانهاي سنگين وارده در سالهاي ديگر را جبران نمايد. به همين ترتيب، در مورد سرمايهگذاريهاي بسيار پرريسك، نياز به چشمانداز سودهاي شرمآور در صورت موفقيت سرمايهگذاري است تا به عنوان يك طعمه و جذبه براي جبران احتمال بسيار بيشتر ضرردهي باشد. 11- بد استفاده كردن از «بهرهكشي» 12- بنگاههاي بزرگ يا فقط بنگاهها [ یک شنبه 4 اردیبهشت 1390 ] [ 7:42 PM ] [ mehdi bisheh ]
چهلمین مجمع جهانی اقتصاد در شهر داووس سوئیس آغاز به کارکرد چهل سال است که مجمع جهانی اقتصاد، برگزارمیشود. ده نکتهای را که شاید پیش از این چیزی درباره آن نشنیده بودید، میخوانید.
۱-مدیریت زمان برای یک مدیر اجرایی امروزی کار سختی است که ۵ روز کامل را در تقویم کاری اش خالی بگذارد، برای همین بعضی ها فقط برای یک یا دو روز در این اجلاس شرکت می کنند. به نظرمی رسد درسال های اولیه برگزاری این مجمع کسی زیاد عجله ای نداشته، و زمان برگزاری مجمع دو هفته کامل بوده است. ۲- نام اجلاس امسال شاید چهلمین سالگرد داووس باشد اما نام "مجمع جهانی اقتصاد" کم سن وسال تر از این است. این رویداد نخستین بار با نام سمپوزیوم مدیریت اروپایی برگزار شد و تا سال ۱۹۸۷ مجمع مدیریت اروپایی نامیده می شد. ۳-شماره تلفن اشتباه کلاوس شواب، بنیان گزار این مجمع شاید تنها کسی باشد که مجبور شده تلفن رئیس جمهورفرانسه را قطع کند. درسال ۱۹۷۰ او ازمنشی اش خواست تا شماره تلفن "آقای ژیسکاردستن" را بگیرد. او می خواست درحقیقت با الیور ژیسکاردستن، مسئول موسسه و دانشگاه بازرگانی (اینسد) صحبت کند، اما به جای آن منشی او تلفن کاخ الیزه را گرفته بود و آقای شواب پشت تلفن صدای والری ژیسکاردستن، رئیس جمهور فرانسه را شنید. او دستپاچه شد و تلفن را قطع کرد. ۴- طلوع چین چین همیشه یکی از موضوع های مهم این مجمع بوده است، اما نخستین هیات نمایندگی از چین در سال ۱۹۷۹ در این مجمع شرکت کرد. درست در هنگام طلوع اصلاحات اقتصادی چین. الیور ژیسکاردستن، برادر رئیس جمهور پیشین فرانسه و مسئول موسسه و دانشگاه بازرگانی (اینسد) در داووس ۵-رهبر ارکستر ادوارد هیت، نخست وزیر پیشین بریتانیا در سال ۱۹۷۹ به عنوان رهبرارکسترمجلسی زوریخ در یک کنسرت خیریه حاضرشد. با وجود این سمت اصلی او در آن سال ریاست مجمع بود. ۶- از سوسیالیسم هم بشنویم خیلی ها این مجمع را به عنوان دژمحکم سرمایه داری می شناسند، اما همیشه اعضای آن علاقه مند به شنیدن نظرات جنجالی و بحث انگیز بوده اند. در سال ۱۹۸۳، آرتور اسکارگیل،رئیس اتحادیه تجاری بریتانیا موضوع فروپاشی قریب الوقوع سرمایه داری را مطرح کرد و خواهان ایجاد "یک سیستم سوسیالیستی" شد. ۷- طرح های نو داووس همیشه سرشار از ایده است، که بعضی از آنها به ثمرهم می رسند. توافق نامه تجارت آزاد آمریکای شمالی ، که به کشورهای ایالات متحده آمریکا، کانادا و مکزیک را به هم مرتبط می کند، برای نخستین بار در یک نشست غیر رسمی رهبران سیاسی در داووس پیشنهاد شد. ۸- صلح، نه جنگ تورگوت اوزال، نخست وزیرپیشین ترکیه ادعا می کند که مجمع داووس مانع از جنگ کشورش با یونان شد. درسال ۱۹۸۷ تنش میان این دو کشورشدت گرفت اما این امربه به درگیری نظامی منجر نشد. چون آقای اوزال ،یک سال پیشتر با آندرآس پاپاندرو، همتای یونانی اش در داووس آشنا شده بود و می دانست که می تواند به او اعتماد کند. هنرمندان مشهوری چون یهودی منوهین و پائولو کوئیلو در داووس حضور یافته اند ۹- حضور افراد مشهور تا کنون تعدادی از ستاره های مشهورهالیوود یا دنیای موسیقی پاپ در مجمع داووس شرکت کرده اند، ازآن جمله می توان از آنجلینا جولی، بونو و ریچارد گیر اشاره کرد. ۱۰- قدرتمند ترین مرد روی زمین رونالد ریگان چندین بار در مجمع داووس شرکت کرده است، اما فقط از طریق سیستم ارتباط ویدئویی .بیل کلینتون نخستین رئیس جمهور آمریکا بود که در سال ۲۰۰۰ در سی امین سالگرد این مجمع شرکت کرد. او از آن زمان در اغلب نشست ها به طور مرتب حضور داشته است. [ یک شنبه 4 اردیبهشت 1390 ] [ 7:33 PM ] [ mehdi bisheh ]
بسياري از پيشرفتهاي علمي به اين خاطر رخ داده است كه انديشهها دقيقتر بيان شدهاند. براي مثال در جهان پيش از نيوتن، همه اشياء به سمت پايين كشيده ميشوند، اما نيوتن براي اينكه نيروي جاذبه را درك كند مجبور شد خود را از این تفكر كه جاذبه باعث سقوط اشياء به «پايين» میشود رها سازد.
1- مقدار متغیر با نرخ تغيير متغير تفاوت دارد تصویر شماره یک: چرخه کسبوکار 2- متغيرهاي موجودي با جرياني تفاوت دارد 3- واقعي با اسمي تفاوت دارد 4- دلارهاي آتي با دلارهاي جاري تفاوت دارد تا اينجا هر چه گفتيم حالت محاسبه مكانيكي داشت، اما اوضاع قطعيت كمتري مييابد زماني كه ميپرسيم چگونه بفهميم نرخ بهره مناسب براي تنزيل كردن درآمد يك سرمايهگذاري چقدر است؟ اگر انتخاب شما به جاي سرمايهگذاري كردن، وام دادن پول است، پس بايد نرخ بهرهاي را استفاده كنيد كه ميتوانيد از يك وام با همان ميزان ريسك بهدست آوريد. يا اگر مجبور به وام گرفتن هستيد تا سرمايهگذاري كنيد پس بايد از نرخ بهرهاي برابر با نرخ بهرهاي كه بايد براي پول مورد نياز در سرمايهگذاري بپردازيد استفاده كنيد. پس هيچگاه اوراق قرضه دولتي 5 درصدي را با پول قرضي از كارت اعتباري خود خريداري نكنيد. اینک به برخي پرسشهاي تقريبا ناخوشايند ميرسيم. نخست اينكه چرا اين تعداد زياد از مردم با نرخ مثلا 5 درصد حساب پسانداز به وام بانك ميدهند، وقتي در همان زمان با كارت اعتباري خود در مثلا نرخ 15 درصدی وام ميگيرند؟ در كادر2 كوشش ميكنيم آن را توضيح دهيم. دوم اينكه اگر وامگيرنده هستيد خيلي راحت است كه بگوييم بايد همان نرخ بهرهاي را استفاده كنيد كه تقريبي از نرخ بهرهاي است كه بايد بپردازيد، اما اين نرخ بهره چيست؟ اگر شما فقط يك بار وام ميگيريد تا سرمايهگذاري خاصي بكنيد و وام دوبارهاي نميگيريد، پاسخ به اين پرسش آسان است، اما فرض كنيم كه شما در آينده هم وام خواهيد گرفت. آنگاه بايد در نظر بگيريد هر اندازه كه بيشتر خودتان را الان بدهكار كنيد رتبه اعتباريتان پايينتر ميآيد و بنابراين نرخ بهرهاي که در آينده هنگام وام گرفتن مجبوريد بپردازيد بالا ميرود و همانطور كه در كادر سه نشان داديم انتخاب نرخ بهره درست نيز پرسش پردردسري براي سياست زيستمحيطي ايجاد ميكند. 5- سطح قيمت با قيمتهاي نسبي تفاوت دارد 6- قيمتهاي تثبيت شده با قيمتهاي پايين تفاوت دارد كادر 1 - آيا ثروتمند شدن با بهره مركب ممكن است؟ كادر 2 - گرم شدن زمين و نرخ تنزيل كادر 3 -چرا با نرخ بهره پايين وام ميدهيم و با نرخ بهره بالا قرض ميكنيم؟ [ یک شنبه 4 اردیبهشت 1390 ] [ 4:47 PM ] [ mehdi bisheh ]
|
درباره وبلاگ 
جهاد اقتصادی قطعه دیگری از پازل حضور پرشکوه ملت انقلابی ایران در عرصه پیشرفت و تعالی است که نتیجه ای جز سرافرازی و اقتدار در پی نخواهد داشت. پیوند های مفید |
