پيامدهاى رشوه خوارى
نويسنده:
علي سعادت پناه
حـرام خـوارى ورواجِ رشـوه دادن و رشـوه خـوردن پـيـامدها ومفاسد زيادى دارد كه در زير به چند نمونه از آنها اشاره مى كنيم : ومـلت رابـه خـاك سـيـاه نـشـاند. چنان كه در رويارويى امام حسن مجتبى عليه السلام بامعاويه ، سـرداران لشـكـر او بـا رشـوه هـاى مـعاويه ، بانيروهاى تحت امر خويش به معاويه پيوستند و بـديـن وسـيـله سـپـاه امـام را در بـرابـر نـيـروهـاى مـعـاويـه متزلزل كردند و شد آنچه نبايد مى شد.(430)
پيامدهاى رشوه خوارى
الف ـ فساد مالى وادارى
نويسنده:
علي سعادت پناه يكى از پديده هاى ناهنجار اقتصادى كه گريبانگير بيشتر جوامع انسانى است ، (رشوه خوارى )مـى بـاشـد كـه بـسـان آفتى ويرانگر، تاروپود قانون ومقررات را ازهم گسيخته وسبب هرج ومرج مى گردد. رشوه ،آن مزد ومالى است كه براى از بين بردن حقّ دهند، يا جهت حقّ نمودن باطلى دريافت نمايند و(رَشا) يعنى رشوه داد، منحرف كرد.) (421) رشـوه بـه دوقسمِ رشوه در حكم وقضاوت و رشوه براى راه افتادن كارو تسريع درآن ، تقسيم مـى شود؛ رشوه درحكم ، براى دهنده وگيرنده آن حرام بوده ودر روايات ازآن به عنوان كفر به خدا و رسول ، يادشده است .
نويسنده:
علي سعادت پناه بـراى حـفـاظـت هـر چـه بـهـتـر از امـوال عـمـومـى از دسـتـبـرد، حـيـف وميل ، جابه جايى نابجا ومانند آن راههاى زير پيشنهاد مى شود : نخستين گام اصولى در راه حفظ اموال عمومى است كه اگر به گونه اى دقيق وطبق ضابطه ـ نه بـارابـطـه ـ انـجـام گـيـرد، بـسـيـار سـودمـنـد خـواهـد بـود. عـقـل سـليم نيز حكم مى كند كه كار را بايد به كاردان سپرد، منظور از افراد كاردان وشايسته كسانى اند كه داراى ويژگيهاى زير باشند: حافـظـان امـوال عـمـومـى ، اعـتـقاد راسخ به خدا و پيامبرصلى الله عليه وآله نداشته باشند به آسـانـى در امـوال مردم دست به خيانت مى زنند؛ زيرا نه خدا را حاضر وناظر كارخويش مى دانند تـا ازاو شـرمـشـان آيـد ونـه قـيـامـتـى را بـاور دارند كه ازحساب وكتاب و عذاب آن واهمه داشته باشند.
نويسنده:
علي سعادت پناه رسـول خـدا صـلى الله عـليـه وآله وامـيـرمـؤ منان عليه السلام با دقّت بيش از حد به امور بيت المـال رسـيـدگى مى كردند تا مبادا درهمى بر خلاف رضاى خدا و حقوق مردم مصرف شود. اينك به گوشه اى از دقت وسخت گيرى آن دو رهبر معصوم مى پردازيم (403) پـيـشوايان دلسوز اسلام ، حساب بيت المال را بطور دقيق رسيدگى مى كردند و هيچ گاه اجازه نـمـى دادنـد كـه يـك درهـم آن نـابـجـا مـصـرف شـود ويـا حـقـى از كـسـى پايمال شود وچنين كارى راخيانت مى دانستند و دامن مقدس آنان از چنين كارى پاك ومنزّه است .
نويسنده:
علي سعادت پناه هـرگـونـه سـوء اسـتـفـاده ، حـيـف و مـيـل و سـُسـتـى نـسـبـت بـه بـيـت المـال خـيـانـت مـحـسـوب مـى شـود كه بطور جدى بايد از آن پرهيز كرد؛ زيرا اميرمؤ منان عليه السلام فرموده است : ( اَعْظَمُ الْخِيانَةِ خِيانَةُ الاُْمَّةِ) (397) بزرگترين خيانت ، خيانت به امّت است .
نويسنده:
علي سعادت پناه (بـيـت المـال ) از دو كـلمـه (بـيـت ) و (مـال ) تـركـيـب شـده كه به فارسى مى شود (خانه مـال )كـه همان خزانه است . درفرهنگ لغت هم اين گونه معنى كرده اند: (جايى كه درآن مالى را گذارند كه همه مسلمانان را درآن حق باشد.) (391) ه كـه درآن امـوال رانـگـاه مـى داشـتـه انـد، ايـن امـوال احـيـانـاً شـامـل صـدقـات ، غـنـايـم وفـئ بـوده اسـت ، امـّا بـعـدهـا كـلمـه بـيـت المـال بـرخـود امـوال ، اطـلاق شـده ، نـه بـر مـحـل نـگـاهـدارى آنـهـا و كـلمـه (بـيـت المال مسلمين ) دايره خاصى را شامل مى شود كه متعلق به عموم مسلمانان است .(392)
نويسنده:
علي سعادت پناه حرص به معناى زيادت جويى و آزمندى است .(364) طمع به معناى چشمداشت وتوقّع در اموال مردم است . (365) و در اصطلاح ، حرص صفتى نـفـسانى است كه انسان را به گرد آوردن آنچه بدان نياز ندارد برمى انگيزد، بى آن كه به حدّ و مقدار معيّنى اكتفا كند.(366) وطمع عبارت است ازتوقّع داشتن در اموال مردم .(367)
نويسنده:
علي سعادت پناه ديـن مـقـدّس اسـلام ، نه تنها ثروتمندى وتهيدستى را معيار ارزش انسانها نمى داند، بلكه به پـيـروانش دستور مى دهد باافراد فقير ومحروم بگونه اى آبرومندانه ودلسوزانه رفتار كنند وثروت وشادى خويش رابا آنان تقسيم كنند. قرآن كريم مى فرمايد: (وَاصـْبـِرْ نـَفـْسـَكَ مَعَ الَّذينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداوةِ وَ العَشِىِّ يُريدوُنَ وَ جْهَهُ و لاتَعْدُ عَيْناكَ عَنْهُمْ تُريدُ زينَةَ الْحَيوةِ الدُّنْيا...) (348) نـفـس خـويـش راهـمراه كسانى پايدار بدار كه خداى خود را به صبح وشام مى خوانند و وجه خدا راخواهانند ودر طلب زينت زندگى دنيا چشمان (نظر وتوجّه )خود را از آنان مگردان .
رشوه و نكوهش اسلام از رشوه
مفهوم رشوه
راههاى حفظ بيت المال
انتخاب شايسته
سيره پيامبرو على (ع )
الف ـ حسابرسى دقيق
خيانت به بيت المال و پيامدهاى آن
حفظ بيت المال
بيت المال چيست ؟
حرص و طمع و ريشه ها و آثار آن
تعريف حرص و طمع
همنشينى با محرومان و آثار همنشينى با محرومان
ديدگاه اسلام
