تخمين تابع مخارج مذهبي(مخارج در راه خدا) مسلمانان
نويسنده:
علي سعادت پناه
بحث رفتار مصرفكننده، از مباحث مهم اقتصاد بهويژه اقتصاد اسلامي است. در اين زمينه، بررسي تجربي رفتار مصرفكننده مسلمان اهميت ويژهاي دارد. در اين مقاله، كوشيده شده است در يك بررسي تجربي، تابع مخارج مذهبي (هزينههاي در راه خداي) مسلمان تخمين زده شود. اين تخمين با بهكارگيري دادههاي جمعآوري شده با استفاده از پرسشنامه انجام شده است. جامعه آماري، خانوارهاي تهراني هستند كه سرپرست آنها در مناطق مركزي شهر شغل آزاد دارد. نمونه مورد بررسي 500 عضو از اين جامعه و انتخاب آن خوشهاي تصادفي بوده است. در اين بررسي، هزينههاي مذهبي خانوار تابعي از درآمد، درجه ايمان و سن سرپرست آن در نظر گرفته شده است. براي اندازهگيري درجه ايمان فرد، شاخصي مبتني بر آيات قرآن ساخته، و از آن استفاده شده است. تابع تخمينزده شده گوياي قابليت مناسب تبيين الگوي استفاده شده است.
چكيده
نويسنده:
علي سعادت پناه دين و اقتصاد، دو حوزه كاملاًَ نزديك به هم هستند. از جهت تاريخي ملاحظه ميكنيم كه عالمان پيشين اقتصاد از طبقه راهبان و عالمان رباني بودند. در قرون وسطا در اروپا، علم اقتصاد سكولاريستي را كشيشان مسيحي مثل توماس اكوئيناس، اگوستين و ديگران ايجاد كردند. فيزيوكراتها در اوايل قرن هجدهم به مقدار فراواني صبغة ديني بر كتابهايشان دادند. عقايد آنان دربارة زمين و انسان مبتني بر افكار مسيحيت بود. با حدوث انقلاب صنعتي و توليد انبوه، برخي عالمان اقتصاد شروع به تفكيك قلمرو تحقيقات خود از دين كردند. اين پديدهاي استثنايي بود كه به تاريخ فرهنگي و سياسي اروپا ارتباط داشت؛ زيرا از نفوذ انقلاب افسارگسيخته ضد كليسايي متأثر بود. به مقتضاي اين پديده، بحث از علم اقتصاد سياسي به جاي علم اقتصاد سكولار آغاز شد؛ ولي انقلاب ضد ديني به مرور زمان فروكش كرد و مردم از جمله اقتصادانان، به تعادل فكري خود بازگشتند.
نويسنده:
علي سعادت پناه در بازار سهام اسلامي، اخلاق و ارزشهاي اسلامي در مقايسه با كارايي در اولويت قرار دارد؛ از اينرو اين نگراني ميان سياستگذاران و قانونگذاران پديد ميآيد كه فرايند اسلاميكردن ممكن است كارايي بازار را كاهش دهد. در اين مقاله، بيان ميشود بين ارزشهاي اسلامي و كارايي بازار نهتنها هيچ رابطه معكوسي وجود ندارد، بلکه رابطهاي مستقيم برقرار است. تلاش براي حاكمكردن اخلاق اسلامي در بازار، سرانجام به افزايش كارايي ميانجامد. هنجارهاي اخلاقي اسلامي از قبيل آزادي از ربا، غرر، غبن، جهالت، احتكار و ... با نظريات كارايي قابل شناسايياند.
نويسنده:
علي سعادت پناه با گذشت نزديك به سه دهه از پيروزي انقلاب اسلامي، هنوز مباني اقتصاد اسلامي در اقتصاد جامعه بهكار گرفته نميشود و كاركرد اقتصاد ايران بيشتر از آموزههاي اقتصاد متعارف متأثر است. اگرچه عوامل متعددي در اين امر دخيلند، از نقش و جايگاه نظام آموزشي كشور و فرايند توليد علم آن نبايد غافل ماند.بررسيها نشان ميدهد كه با ثبات عوامل ديگر، نظام آموزشي كشور در ايفاي نقش و رسالت خود موفق عمل نكرده است و اركان اين نظام نتوانستهاند گام مؤثري در عملياتيكردن مباني اقتصاد اسلامي در حوزة نظر و عمل بردارند. ناكامي نظام آموزشي در ايفاي نقش خود ميتواند متأثر از عواملي چون شكاف سطح موجود دانش اقتصاد ايران با مرز دانش، بومينبودن دانش اقتصاد و حاشيهايشدن مباحث اقتصاد اسلامي، تحتالشعاع قرارگرفتن مباحث اقتصاد اسلامي از ناحيه رويكردهاي كمي و مهندسي اقتصاد كلاسيك، فقدان پيوستگي بين فرايند آموزش، پژوهش و توليد علم در ايران، بيانگيزهبودن دانشجويان اقتصاد به رشته اقتصاد بهطور عام و مباحث اقتصاد اسلامي بهطور خاص، هزينه فرصت بالاي استادان براي مطالعه در حوزه اقتصاد اسلامي و كمبود استادان مجرب در زمينه اقتصاد اسلامي و فقدان منابع و آمار و اطلاعات و نظير اينها باشد. نتايج پيشين در بررسي وصفي ـ تحليلي اين مقاله با استفاده از شيوة مطالعة اسنادي، مقايسه تطبيقي و تحليل محتوا بهدست آمده است.
نويسنده:
علي سعادت پناه قواعد فقهي از ابزارهاي مهم براي كشف مكتب اقتصادي است. به دليل اهميت بازار كار، مقاله به قواعد فقهي مرتبط با آن و آثار هر يك ميپردازد. كنار قواعد فقهي مرسوم مثل اتلاف، ايتمان، احسان، المؤمنون عند شروطهم و عسر و حرج كوشيده است با استفاده از متون ديني، برخي از قواعد فقهي جديد را اصطياد كند. طرح قواعد جديد مثل اسراف، اضطرار، عدم انحصار، آزادي و عدم اكراه، تعاون، حجيت بازار مسلمانان و حق اولويت بهصورت احتمال و كاركردهاي آن، زمينة گسترش بررسي عميقتر براي كشف قواعد جديد را فراهم خواهد ساخت.
نويسنده:
علي سعادت پناه در مقاله(دولت جديد و اقتصاد اسلامي)، با طرح فرصتهايي که نظام جمهوري اسلامي، در طول بيش از ربع قرن پس از پيروزي انقلاب اسلامي، جهت بالندگي اقتصاد و تحقق اهداف و آرمانهاي خود پيشرو داشته، اشاره کرديم که علل گوناگوني سبب شده از فرصتها استفاده نشود و احياناً به تهديد تبديل شوند. اکنون نظام بهرغم توفيقهاي غيرقابل انکار در حوزه اقتصاد در مقايسه با قبل از انقلاب، با چالشهاي جدي در تحقق برخي آرمانها مواجه است. آرمانهايي چون عدالت گسترده و همهجانبه، رفاه عمومي، قانونگرايي و فراگيرشدن ارزشهاي اخلاقي در حوزه اقتصاد، آرمانهايي است که مردم به جدّ و به حق مطالبه ميکنند. عوامل بسياري سبب شده است که اين آرمانها به خوبي تحقق نيابند و نظام اقتصادي را در عمل با چالش مواجه سازند. فقدان نظريهاي مدوّن درباره اقتصاد اسلامي همراه با ارائه راهبردهاي مشخص و عملي، کنار ضرورت اجراي اقتصاد مطابق با مدل مشخص، و ممکننبودن توقف چرخه اقتصاد تا زمان تبيين مدل مورد قبول اسلام، درگيرشدن نظام اسلامي با وقايع تحميل شده از قبيل جنگ و حوادث طبيعي، عدم آشنايي و در برخي موارد عدم اعتقاد مسؤولان اقتصادي به اقتصاد اسلامي، فراهمنبودن جدي زمينه پژوهش پيرامون اقتصاد اسلامي، فراهمبودن زمينههاي رانتخواري ناشي از شفافنبودن قوانين يا عدم ثبات آنها، از جمله اين عوامل است.
نويسنده:
علي سعادت پناه نظام جمهوري اسلامي در طول 27 سال گذشته، همواره با فرصتهايي براي تحقق اهداف و آرمانهاي انقلاب اسلامي مواجه بوده است. متأسفانه مسائلي باعث شده تا از هر يک از اين فرصتها بهنحو کامل استفاده نشود و حتي برخي از اين فرصتها به تهديد تبديل شود. فرصت همدلي ايجادشده بعد از پيروزي انقلاب اسلامي، با توطئه دشمنان و درگيرساختن ظرفيتهاي بالفعل و بالقوه کشور به جنگ مواجه شد و در فرصت دوران سازندگي و اصلاحات نيز بهرغم نقاط قوت، نظام اسلامي با چالشهايي روبهرو بود. مهمترين اين چالشها عبارتند از تأکيد بر راهبرد رشد، بدون توجه کافي به مسأله عدالت، دامنزدن به تبعيضها، پيدايش زمينه رانتخواري و سوءاستفاده از بيتالمال، ايجاد روحيه تجملگرايي و تشويق و تبليغ مصرفگرايي، عدم توجه به شايستهسالاري ، نهادينهشدن رشوه، پارتيبازي و فساد اداري، رهاسازي سرمايههاي دولتي و براي خودسازي به جاي خصوصيسازي، از بينرفتن يا کمرنگشدن زشتي برخي از گناهان اقتصادي از جمله رباخواري، توجه بيش از حد به مسائل سياسي و ترجيح منافع حزبي و شخصي بر منافع ملّي و مذهبي و بسياري معضلات ديگر که تودههاي مردم با آن مواجه بودند.
نويسنده:
علي سعادت پناه
علي سعادت پناه
دين و اقتصاد: نظام اقتصادي اسلام و علم تحليل اقتصاد اسلامي
حوزه دين و حوزه علم
اخلاق و كارايي در بازار سهام از ديدگاه اسلام
چكيده
چالشهاي موجود نظام آموزش اقتصاد اسلامي
چكيده
آثار برخي قواعد فقهي بر بازار كار
چكيده
گامي به سوي اقتصاد اسلامي
دولت جديد و اقتصاد اسلامي
تأملی در کتاب "اقتصادنا" اثر شهید محمد باقر صدر
زمانی که دکتر محمد شوقی الفنجری، استاد اقتصاد دانشگاه قاهره، به دیدار سید محمد باقر صدر، در منزلش در نجف اشرف رفت، پیش از هرچیز، از او پرسید: دانش آموخته کدام یک از دانشگاههای جهان است؟ سید محمد باقر صدر پاسخ داد که در هیچ دانشگاهی نه در عراق و نه درخارج عراق، تحصیل نکرده و تنها در مساجد نجف که محل برگزاری دروس حوزه علمیه نجف است، تحصیل کرده است. دکتر شوقی الفنجری به وی گفت: حقا که مساجد نجف بهتر از دانشگاههای اروپااست
اقتصادنا از سه بخش تشکیل شده است: بخش اول و دوم به نقد نظام سرمایهداری و سوسیالیسم میپردازد و بخش سوم که مهمترین بخش این کتاب است، به اقتصاد اسلامی میپردازد. شاهکار شهید صدر، در همین بخش از کتاب تجلی یافته است.
در این بخش که مورد نظر ما دراین گزارش است، مباحث مختلفی گنجانده شده است: در مقدمه این بخش که با عنوان "نشانههای کلان و اساسی اقتصاد اسلامی" نام گرفته، تأملاتی روششناختی آمده است و پس از آن، بخش عمدهای به نظریه توزیع پیش از تولید و نظریه توزیع پس از تولید، اختصاص داده شده و پس از آن به نظریه تولید و سپس به مسئولیت دولت در نظام اقتصادی اسلامی پرادخته شده است.
عناوين مطالب
اقتصاد سياسي و بین الملل
اقتصاد کشاورزی
اقتصاد صنعتی
اقتصاد منابع طبیعی
اقتصاد محیط زیست
اقتصاد انرژی
اقتصاد شهری
اقتصاد بخش عمومی
اقتصاد مدیریت
اقتصاد خرد
اقتصاد کلان
اقتصاد نظری
اقتصاد بازرگانی
اقتصاد حمل و نقل
اقتصاد رسانه
اقتصاد سلامت
بودجه ریزی و برنامه ريزي اقتصاد
اقتصاد پولی و مالی
فرهنگ و اقتصاد
جهاد اقتصادي
اقتصاد اسلامي
مكاتب اقتصادي جهان
انديشمندان اقتصادي
بررسي انديشه هاي اقتصادي امام خميني ( ره)
بررسي انديشه هاي اقتصادي امام موسي صدر
احاديث اقتصادي اهل بيت در كتب اصلي و معتبر شيعه
اقتصاد و حكومت داري حضرت علي (ع) در نهج البلاغه
معرفي ابواب فقهي مبتني بر انديشه هاي اقتصاد اسلامي
بررسي جايگاه تبليغات ( رسانه اي و فردي)در اقتصاد
نگاه معاد محورانه اهل بيت به اقتصاد و پول
عدالت در قرآن و حكومت رسول الله وحضرت علي (ع)...
بيان داستانهاي زندگي اهل بيت(ع) در باب ...
اقتصاد اسلامي در مباني ومنابع اصلي اسلامي
بررسي علل رشد و ترقي و يا شكست و ضعف كشورهاي ...
تبيين جايگاه كنوني اقتصاد ايران اسلامي نسبت به
تبيين جايگاه كنوني اقتصاد جهاني نسبت به...
معرفي كتب، نرم افزارها، پايان نامه ها، و منابع اصل
اخبار اقتصاد اسلامي
آرشيو مطالب
درباره وبلاگ
لينكستان
آمار