دفتر پژوهش و بررسيهاي خبري-رئوف پيشدار : در عصر حاضر که آزادسازي هاي تجاري ، و جهاني شدن اقتصادها دو مشخصه اصلي نظام تجارت جهاني به شمار مي روند، يک باور اين است که از اهميت رويکرد به بلوک ها، تشکل ها و ترتيبات اقتصادي و تجاري بين کشورها کاسته است .
در مقابل باوري ديگر که هنوز طرفداران بسياري دارد ، اين نظر است که انگيزه هايي همچون افزايش تجارت، نيل به منافع رفاهي، همکاري هاي متقابل در زمينه هاي تجاري، اقتصادي و رشد اقتصادي، افزايش قدرت چانه زني در مسائل سياسي، اقتصادي و تجاري با کشورها و گروه هاي فرامنطقه اي، تامين ملاحظات امنيتي و سياسي و انجام همکاري ها در زمينه هاي رشد و توسعه و اعتلاي سرمايه گذاري همچنان و از جمله عوامل روي آوردن به اين گونه همکاري هاي گروهي هستند که بايد به خصوص از سوي کشورهاي درحال توسعه تقويت شود. "کمسک "‌ ياهمان کميته دائمي همکاري هاي سران کشورهاي اسلامي که امروز - دوشنبه - در استانبول ترکيه تشکيل شده است ، اين باور و نظر را دارد. صرف نظر از موارد ذکر شده، بعد جديد و مهم ديگري پس از اتمام دور مذاکرات اروگوئه و تاسيس سازمان جهاني تجارت به ابعاد فوق افزوده شده است و آن هم نقش اين ترتيبات در آماده سازي کشورها براي استفاده از فرصت ها و تجهيز آنان براي فائق آمدن بر مشکلاتي است که نظام جديد تجارت جهاني فرآروي کشورها و بالاخص کشورهاي در حال توسعه گشوده است. از اين ترتيبات مي توان براي سهولت ادغام در نظام جديد تجارت بين الملل استفاده کرده و از مزاياي اين نظام درخصوص دسترسي به بازارها به نحو بهتر استفاده کرد. يکي از اين تشکل ها سازمان کنفرانس اسلامي است.
کشورهاي اسلامي با آنکه داراي بخش قابل ملاحظه اي از منابع و ذخاير با ارزش طبيعي و معدني و بخصوص انرژي هستند به رغم داشتن چندين نهاد اقتصادي پر عضو ! همچنان فاقد يک ساخت اقتصادي قدرتمند هستند که بتواند کشورهاي اسلامي را در جهت يک اقتصاد اسلامي قوي و منسجم گرد هم آورد. نگاه به روابط اقتصادي کشورهاي اسلامي با هم ، نشان مي دهد که آنها در سطح دوجانبه و نهايتا چند جانبه با تاکيد بر منطقه و يا قوميت ونه ايدئولوژي ديني ، قدم هاي محدودي را در جهت همگرايي اقتصادي با هم برداشته اند ولي ، به هيچ روي متناسب با ظرفيت هاي اين کشورها و جهان اسلام نيست . داشتن بازار مشترک اسلامي ، پول واحد ، برقراري تعرفه هاي ترجيحي و بسياري از اموري که روابط اقتصادي ميان کشورهاي اسلامي را تسهيل وترويج کند ، دغدغه همواره فرهيختگان جهان اسلام بوده است . عمده ترين ارگان اسلامي که انتظار وتوقع آن بوده است تا بتواند کشورهاي اسلامي را از جمله در زمينه اقتصادي با دراختيار داشتن چند نهاد تخصصي وابسته ، منسجم و هماهنگ و همگرا کند ، سازمان کنفرانس اسلامي است ، اما درعمل اين سازمان نيز نتوانسته است قدم هايي در خور اعتنا ، و در حد ظرفيت، قابليت ها و توانايي براي همگرايي اقتصادي کشورهاي اسلامي بردارد که عمده دليل آن را مي توان در نهادينه نشدن همگرايي ميان اين کشورها دانست.
يکي ديگر از نهادهاي اقتصادي اسلامي گروه دي هشت متشکل از ايران، ترکيه، مصر، نيجريه، پاکستان، مالزي، اندونزي و بنگلادش ، کشورهاي داراي اقتصادهاي بالنسبه قوي در اين بلوک است که اغلب سران آن در اجلاس کمسک در استانبول ترکيه حضور دارند. اين گروه 13 سال پيش و به پيشنهاد نجم الدين اربکان نخست وزير وقت ترکيه بنيان نهاده شد و جمعيتي حدودا يک ميليارد نفري و نيروي کاري 400 ميليون نفري و در اختيار داشتن منابع عظيم انرژي و معدني و قرار داشتن هشت عضو گروه در حساس ترين موقعيت هاي استراتژيک جهاني، ويژگي هاي اساسي و شاخص آن است. هدف اساسي موسسان گروه تحرک بخشيدن اقتصادي به سازمان کنفرانس اسلامي، به عنوان بزرگ ترين سازمان اسلامي جهان است. به رغم گذشت بيش از يک دهه از بنيانگذاري گروه دي هشت اين گروه هم به دلايلي چند نتوانسته است مختصات و ويژگي هاي يک سازمان اقتصادي را داشته باشد که بتواند همگرايي لازم را ميان اعضا به وجود بياورد. از اساسي ترين تصميمات گروه يکي تشکيل بازار بزرگ اسلامي بود که در نشست سران در تهران تصويب شد ولي تاکنون عملي نشده است. اعضاي دي هشت در قالب اين گروه همچنين توافق هايي براي رونق گردشگري ميان خود، ارائه تسهيلات و امتيازات گمرکي، بانکداري اسلامي، تجارت آزاد و... داشته اند که بخش هايي از آنها نيز عملي شده ولي در حد ظرفيت، قابليت ها و توانايي هاي اين کشورها نبوده است که عمده دليل آن را مي توان در نهادينه نشدن همگرايي ميان اين کشورها دانست.
جهان اسلام امروز با چالش هاي عمده يي از جمله در عرصه اقتصاد روبه رو است که حل آنها در گروي همکاري هاي خلاقانه است. جمهوري اسلامي ايران با اين شناخت، در نشست رهبران گروه دي هشت در مالزي خواستار تدوين برنامه راهبردي 10 ساله موسوم به نقشه راه شد و در نشست "کمسک " در سطح روساي دولتها نيز طرح هايي را براي همکاريهاي مورد نظر ارايه خواهد کرد.

http://www.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=779738

 

مقدمه

  

مصرف کننند‌گان ، در پی خدمات حاصله از مصرف انرژی هستند، خدماتی مانند گرما ، سرما ، پخت و پز ، روشنایی و نیروی محرکه. کالا یا وسیله بدون ارتباط با بقیه نیازمندیهای انسان نیست.

  

  

  

  

  

  

    

                             

- خداوند متعال اسراف كنندگان را دوست ندارد.

- اصلاح الگوي مصرف از هدر رفت منابع پيشگيري مي كند.

- اصلاح الگوي مصرف در ارتقاي سطح كيفي كارها و زندگي مؤثر و مفيد است.

- اصلاح الگوي مصرف بهره وري برنامه ها و فرآيندها را افزايش مي دهد.

- اصلاح الگوي مصرف در كاهش وابستگي اقتصادي به ديگران مؤثر است.

                               

 

- آموزش مصرف درست به فرزندان از دوران كودكي بسيار ضروري است.

- اعمال پدر و مادر در مصرف درست از منابع در تربيت فرزندان مؤثر و مناسب است.

- كودكان درست مصرف كردن را از پدران و مادران خود مي آموزند.

- مدارس نقش ممتازي در فرهنگ سازي درست مصرف كردن دارند.

- تدوين نكات و الگوهاي درست مصرف كردن و تابلو نمودن آن در مدارس براي دانش آموزان مفيد است.

- معلمان در فرهنگ سازي اصلاح الگوي مصرف در جامعه و مدارس نقش ممتازي دارند.

- فن آوري اطلاعات و ارتباطات تأثير مضاف در تنظيم مصارف از منابع دارد.

- كاهش مصرف گرايي در ارتقاي عزت ملي تأثير مضاعف دارد.

- استفاده درست از منابع و امكانات وابستگي ها را به بيگانگان كاهش مي دهد.

- استفاده درست از منابع در برقراري و توزيع عدالت اجتماعي, فرهنگي و اقتصادي مؤثر است.

- شك كردن در كار و برنامه جزو مباحث نظري اصلاح الگوي مصرف است.

- كار و برنامه را با شك كردن اصلاح و الگو قرار دهيم.

                             

- فرهنگ سازي اصلاح الگوي مصرف جزو شاخص هاي اولويت دار است.

- رعايت نكات ايمني در اصلاح الگوي مصرف اولويت دار است.

- حركت به سوي اصلاح الگوي مصرف فرمايش مقام معظم رهبري است.

- پيشگيري از هدر رفت منابع مالي و انساني در اصلاح الگوي مصرف اولويت دار است.

- قرار گرفتن شايسته هر چيز يا كاري در جايگاه خاص خود, اصلاح الگوي مصرف است.

- چرايي در كار, فعاليت و برنامه, خود زير بناي اصلاح الگوي مصرف است.

- اعتقاد و ايمان قلبي و عملي به اصلاح مصرف رمز موفقيت كامل است.

- خانه و خانواده بستر مناسب براي فرهنگ سازي اصلاح الگوي مصرف است.

- توليد علوم جديد و كارآمد ضامن بقاء و دوام فرآيند اصلاح الگوي مصرف است.

- دور ريختن و حذف امكانات از چرخه استفاده منطبق با فرآيند اصلاح الگوي مصرف نيست.

- با مصرف درست, آيندگان را از منابع موجود بهره مند سازيم.

                             

- رمز موفقيت آيندگان در گرو فرهنگ سازي ما دارد.

- تفكر و خلاقيت در مصرف درست و استفاده بهينه از منابع جايگاه ويژه اي دارند.

- لحظه ها/ثانيه ها/دقيقه ها/ساعت ها و روزها جزو منابع ذيقيمت هستند.

- نكته ها, نقطه ها, خردها, ريزها, جزءها, كوچك ها و كم ها جزو منابع به شمار مي روند.

- در اصلاح الگوي مصرف قطره ها تأثير گذارند.

- نگاهها, حركت ها, نوشتن ها, گفتگوها, شنيدن ها, تصميم ها, دستورها, خواندن ها و ... در اصلاح الگوي مصرف مؤثر و دخيلند.

                             

- در اصلاح الگوي مصرف : درست بخوانيم, درست بنويسيم و درست به خاطر بسپاريم.

- در اصلاح الگوي مصرف : درست بشنويم, درست تفكر كنيم و درست تصميم بگيريم.

- در اصلاح الگوي مصرف : تنظيم درست عواطف, احساسات ضروري است.

- در اصلاح الگوي مصرف : وظيفه ملي, قانوني و شرعي خويش را دريابيم.

- در اصلاح الگوي مصرف : مصرف درست كاغذ از جمله شاخص هاي ضروري است.

- در اصلاح الگوي مصرف : كوتاه گفتن, كوتاه نوشتن و كوتاه گفتگو كردن نقش خوبي دارد.

- در اصلاح الگوي مصرف : شعار بدهيم و عمل نماييم.

- در اصلاح الگوي مصرف : تمسك به قانون ضروري است.

                             

- در اصلاح الگوي مصرف : منطقي بودن سليقه ها و روشها ضروري است.

- در اصلاح الگوي مصرف : فتح قله هاي افتخار ملاك است.

- در اصلاح الگوي مصرف : مهرباني نقش والايي دارد.

- در اصلاح الگوي مصرف : كار جمعي و مشورتي مهم است.

- در اصلاح الگوي مصرف : وجود اتاق فكر نقش برجسته اي دارد.

- در اصلاح الگوي مصرف : انبارش امكانات و اموال چندان مفهومي ندارد.

- در اصلاح الگوي مصرف : تفكر تعيين كننده است.

- در اصلاح الگوي مصرف : نوشتن همراه با مطالعه ي پيشينه هاست.

- اصلاح الگوي مصرف : بنيان گذاري بناها و فرهنگ هاست.

                             

- در اصلاح الگوي مصرف : خودشناسي مقام والايي دارد.

- در اصلاح الگوي مصرف : خود ارزيابي ضروري است.

- در اصلاح الگوي مصرف : جوشش و خلاقيت ملاك است.

- در اصلاح الگوي مصرف : طبقه بندي امور و كارها ضروري است.

- در اصلاح الگوي مصرف : ساماندهي محيط كار و فرآيند كارها ضروري است.

- در اصلاح الگوي مصرف : كاربردي كردن امور ضروري است.

- در اصلاح الگوي مصرف : تك محوري مناسب نيست.

- در اصلاح الگوي مصرف : استفاده از تواناييهاي ديگران شرط است.

                             

- در اصلاح الگوي مصرف : رمز موفقيت, ايمان به كار و علاقه مندي در آن است.

- در اصلاح الگوي مصرف : خستگي و بي انگيزگي معنايي ندارد.

- در اصلاح الگوي مصرف : درو كردن رتبه ها, ملاك است.

- در اصلاح الگوي مصرف : از خود و كار خود فاصله نگيريم و به كار خود بچسبيم.

- در اصلاح الگوي مصرف : خود را دريابيم و عمل كنيم.

- در اصلاح الگوي مصرف : فرصت ها و لحظه ها را غنيمت شماريم.

                             

- در اصلاح الگوي مصرف : خانواده, محل و فرآيندهاي انجام كار را دريابيم.

- در اصلاح الگوي مصرف : خوش فكر باشيم.

- در اصلاح الگوي مصرف : فرهنگ ساز باشيم.

- در اصلاح الگوي مصرف : خود و ديگران را تشويق و ترغيب كنيم.

- در اصلاح الگوي مصرف : از خود شروع كنيم.

- در اصلاح الگوي مصرف : به كار خود شك كنيم و آن را تكميل و اصلاح نماييم.

- در اصلاح الگوي مصرف : چرايي در كارها جايگاه ويژه اي دارد.

- در اصلاح الگوي مصرف : حال را بشناسيم براي آينده عمل كنيم.

- در اصلاح الگوي مصرف : گذشته را مطالعه كنيم براي آينده

                             

- در اصلاح الگوي مصرف : خواندن تاريخ ضروري است.

- در اصلاح الگوي مصرف : ياد گرفتن ضروري است.

- در اصلاح الگوي مصرف : يا‌دآوري و پيگيري لازم است.

- در اصلاح الگوي مصرف : موعظه و پند تأثيرگذار است.

- در اصلاح الگوي مصرف : مديريت منابع انساني از اصول مهم به شمار مي رود.

- در اصلاح الگوي مصرف : منابع انساني جزو شاخص هاي اولي است.

- در اصلاح الگوي مصرف : شناخت از كار مهم است.

- در اصلاح الگوي مصرف : آب مايه ي حيات و حق همگاني است.

- در اصلاح الگوي مصرف : برق جزو ثروت ملي است.

- در اصلاح الگوي مصرف : انرژي جزو ثروت ملي است.

                             

- در اصلاح الگوي مصرف : به انتظار نشستن مفهومي ندارد.

- در اصلاح الگوي مصرف : رقابت و مشاركت هر دو لازم است.

- در اصلاح الگوي مصرف : با هم بودن شرط است.

- در اصلاح الگوي مصرف : گلوگاه در كار و امكانات نمره ندارد.

- در اصلاح الگوي مصرف : مديريت ها نقش كليدي دارد.

- در اصلاح الگوي مصرف : ما مي توانيم نقطه قوت ماست.

- در اصلاح الگوي مصرف : لحظه ها از افق زندگي مي گذرد. (فرمايش گهربار حضرت علي (ع) )

- در اصلاح الگوي مصرف : توليد علم جهت دار ملاك است.

- در اصلاح الگوي مصرف : پردازش به تكنولوژي نانو و بيو و نظاير آن ره گشا و ضروري است.

- در اصلاح الگوي مصرف : به اميد فردا نشستن سراب است.

- در اصلاح الگوي مصرف : كار امروز را به فردا مگذار. (فرمايش گهربار حضرت علي (ع) )

- در اصلاح الگوي مصرف : جوينده يابنده بود.

باسمه تعالی

اصلاح الگوی مصرف که به معنی نهادینه کردن روش صحیح استفاده از منابع کشور است، سبب ارتقای شاخص‌های زندگی و کاهش هزینه‌‌ها شده و زمینه ای برای گسترش عدالت است. از طرفی الزام مصرف بهینه باعث می شود تا علاوه بر پیشرفت علمی ناشی از ارتقای فن آوری در طراحی و ساخت وسایل و تجهیزات بهینه مطابق با استانداردهای جهانی، فرصت توزیع مناسب منابع و به تبع آن پیشرفت در دیگر بخش هایی که کمتر مورد توجه بوده است نیز فراهم گردد. از این رو ارتباط منطقی بین نامگذاری سال اول دهه پیشرفت و عدالت به "اصلاح الگوی مصرف" بیشتر نمایان می شود . اصلاح الگوی مصرف نیازمند فرهنگ‌‌سازی پایدار است و این خود نیازمند راهکارهایی است تا همه افراد جامعه الزام رفتارهای اصلاح مصرف را احساس کنند و به تدریج این اصلاح نهادینه شده و به یک رفتار پایدار و نهایتا به یک فرهنگ در تمامی عرصه های مصرف تبدیل شود . اصلاح الگوی مصرف در دو سطح "تولید کالا" و "مصرف کالا" قابل بررسی است. در سطح تولید کالا که از مرحله تبدیل مواد خام تا انتقال و توزیع به مصرف کننده را شامل می شود، نیاز است که سازندگان و تولیدکنندگان هر دو بخش دولتی و خصوصی علاوه بر رعایت ضوابط زیست محیطی، فن آوری تولید کالاهای خود را با استانداردهای جهانی و حتی الامکان مناسب با اقلیم هر منطقه مطابق کنند.

بی‌تردید هر مصرف‌کننده با توجه به تابع مطلوبیت و محدودیت‌های بودجه‌ای خود تصمیم می‌گیرد که چه چیز و با چه میزانی مصرف کند. حال اگر شاهد آنیم که در اقلامي‌‌‌از کالاها عدم تعادل میان عرضه و تقاضا وجود دارد و این عدم تعادل هزینه هنگفتی را بر اقتصاد ملی تحمیل می‌کند، بی‌تردید باید اصلاح صورت گیرد و سیاست‌گذار این عدم تعادل را مرتفع کند. در این صورت با داده فرض شدن تابع مطلوبیت، سیاست‌گذار باید با اصلاح قیمت بر قیدهای بودجه‌ای عاملان اقتصاد اثر گذارده و در جهت اصلاح الگوی مصرف و عدم تعادل در اقتصاد اقدام کند.
به عبارت دیگر، اگر مثلا در رابطه با میزان مصرف بنزین، برق، گاز و آب چنین معضلی وجود دارد، اتفاقا ایراد بر قیمت‌های غیربازاری است که باعث می‌شود چنان قید بودجه‌ای برای مصرف‌کننده ایجاد شود که بیشینه‌سازی مطلوبیت از راه مصرف بی‌حد و اندازه بگذرد و سرانه مصرف حتی چندین برابر کشورهای توسعه یافته باشد.چنین است که اگر کژی در مصرف مشاهده می‌شود، بیش از آنکه اشکال، امری سابژکتیو و درونی باشد که از نوع نگاه عاملان اقتصاد حاصل می‌شود، ایراد از داده‌هایی است که از سوی سیاست گذار به مصرف‌کننده می‌رسد. نمي‌‌‌توان قیمتی پایین‌تر از بازار را به عاملان ارائه داد و از آن سو از آنان خواهش کرد که تابع مطلوبیت خود را با قیمتی دیگر حداکثر کنند که نتیجه آن مصرف کمتر باشد. این همان سرابی است که مخالفان بازار بارها و بارها به شوقش روان شدند و در آخر بدون رسیدن به نتیجه، تشنه‌تر از گذشته باز آمدند. بر خلاف آنچه تصور می‌شود، اصلاح الگوی مصرف نه از طریق مداخله در تابع مطلوبیت بلکه با تغییر در محدودیت‌های بودجه از طریق اصلاح قیمت به دست خواهد آمد. چراکه تابع مطلوبیت امری درونی و خارج از دست سیاست‌گذار است و تازه اگر هم به فرض محال تصور کنیم که می‌توان بر آن تاثیر گذارد، غیر از این نیست که عملی شدن این تغییر در گرو شکسته شدن حریم خصوصی است. نه آنکه تابع مطلوبیت افراد در گذر زمان تغییر نکند، بل این تغییر به دست دولت انجام نخواهد پذیرفت و اصولا مسوولیتی برای دولت در این زمینه نمی‌توان متصور بود. بنابراین اگر سیاست‌گذاران دولت براستی خود را یکی از مخاطبان پیام «اصلاح الگوی مصرف» می‌دانند به جای آنکه تصور کنند می‌توانند با تبلیغ و دستور که خود برای اقتصاد هزینه‌زا است، این مهم را انجام دهند، باید به حیطه‌های دیگری نظر کنند که مصرف نامطلوب به واسطه مداخله آنان بر ضد نظم بازار ایجاد شده است. بر هم زدن قیمت‌های نسبی، منشا اصلی هدر شدن منابع است و حال که انگیزه‌ای مضاعف برای اصلاح وجود دارد، بازگشت به تعادل بازاری می‌تواند این مفسده را از بین برد. اما مساله دیگری نیز در ارتباط با اصلاح الگوی مصرف وجود دارد. دولت در اقتصاد ایران خود بزرگ‌ترین مصرف‌کننده است و کاهش مصرف وی که با سیاست اصلاح الگوی مصرف همخوانی دارد، یکی از آن توصیه‌هایی بوده است که اقتصاددانان بارها و بارها به دولت گوشزد کرده‌اند. کاهش مصرف دولت به معنای کاهش مداخله در اقتصاد است و متاسفانه دولت‌ها در این جهت نتوانسته‌اند قدمي‌‌‌بردارند و هزینه‌های جاری دولت هر سال از سال قبل بیشتر بوده است. باشد که این‌بار دولت، نه با تاسی به اقتصاددانان، بلکه با پیروی از الگوی امسال، قدمي‌‌‌به سوی یک اقتصاد آزاد بردارد.

در حوزه کشاورزی وقتی صحبت از اصلاح الگوی مصرف بیان می شود نا خود آگاه ذهن معطوف به مساله آب می شود. سالانه بيش از ‪ ۴۰۰ ميليارد متر مكعب نزولات جوي در سطح مناطق كشور داريم كه متاسفانه دو سوم آن هدر مي‌رود . علت هدر رفت اين ميزان آب را عدم وجود برنامه ريزي صحيح براي كنترل و استفاده بهينه از آن در بخش كشاروزي و همچين عامل تبخير و در دسترس نيودن بخشي از آن است. بازدهي آبياري كشور تنها ‪ ۴۰ درصد است و ‪ ۶۰ درصد آن به صورت تلفات بدون استفاده مطلوب هدر مي‌رود .

مساله دوم اسراف یا تبذیر در نیروی انسانی است. بهترین راه جلوگیری از این اسراف متخصص کردن افراد و به کارگیری متخصصان در بخش های مربوط به تخصصشان است. که متاسفانه امروزه به کرات دیده می شود که افراد در شاخه های غیر تخصصی مشغول به خدمت هستند و این مساله باعث هدر رفت هزینه های صرف شده در جهت آموزش و متخصص نمودن افراد می شود.

مساله سوم بحث ورود تکنولوژی به کشاورزی است که اگر کارشناسی شده باشد باعث صرفه جویی در غیر اینصورت اسراف محض است. به عنوان مثال کمباینهایی که برای برداشت بعضی محصولات به کشور وارد شد ولی اصلاً کارآیی نداشتند. بهترین راه به کارگیری تکنولوژی بومی کردن آن است که علاوه بر صرفه جویی باعث افزایش دانش نیز می شود.

مساله چهارم: مصرف بی رویه سموم و کودهای شیمیایی است. که براحتی می توان با استفاده از روشهای بیولوژیکی یا مکانیکی و یا رعایت تناوبهای زراعی توصیه شده مشکل آفات و بیماریها را از مرتفع نمود و به محصولی سالم رسید.

مساله پنجم: بحث ضایعات کشاورزی و کنترل آنها یا توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی در بخش کشاورزی است که متاسفانه توجه چندانی به آن نمی شود.

مساله ششم: تحقیقات در کشاورزی است که متاسفانه آنچنان که باید کاربردی نیستند. لذا شایسته است که برای نهادینه و کاربردی کردن تحقیقات برنامه ای منسجم در دستور کار قرار گیرد و ملاک سنجش تحقیقات فقط ایندکسهای علمی نباشد چرا که کشور ما یک کشور در حال توسعه و با استعدادهای بالقوه فراوان می باشد و احتیاج است که تحقیقات ما از قفسه های کتابخانه ها بیرون و به میدان عمل کشیده شوند در این زمینه دانشگاهها وظیفه ای بس خطیر خواهند داشت.

به امید روزی که ایران اسلامی در همه صفتهای نیک و پسندیده سرآمد تمام دنیا باشد و عدالت در تمام دنیا گسترانیده شود.

منابع:

1-     www.shana.ir

2-     www.donya-e-eqtesad.com

سیدشهیدان اهل قلم، شهید سيد مرتضي آويني در ميان نوشته‌هاي فراوان خود، اثر ارزشمندي به يادگار گذاشته است به نام "توسعه و مباني تمدن غرب".

البته وجه اشتراک مجموعه نوشته‌هاي آويني اين است که همه در راستاي تبيين مباني انقلاب اسلامي در حوزه‌هاي مختلف است، (البته تا جايي که مجال پيدا کرد)اما توسعه و مباني تمدن غرب از آن جهت براي اين مقاله برگزيده شد،که به طور مفصل در آن به بررسي و ريشه يابي پديده مصرف گرايي و تب تند مدرنيزه شدن در جوامع عصر حاضر پرداخته است.

آويني کتابش را در سال‌هايي مي‌نويسد، که تازه شعارهاي توسعه اقتصادي و مدرنيزه شدن در فضاي عمومي جامعه مطرح شده است.او با بينشي عميق از وضعيت جوامع عصر خود و به ويژه شناخت دقيق از دين اسلام و آداب و رسوم مردم کشورش ناهمخواني و عدم تطابق ملزومات توسعه غربي را با دين و فرهنگ مردم خود تشخيص داده بود.اينگونه بود که احساس خطر مي‌کرد و اين احساس را با ضميمه عقل و منطق به رشته تحرير در مي‌آورد،تا گرچه به مذاق برخي خوش نمي‌آيد،اما شايد تلنگري باشد.

قسمت‌هاي کوتاهي از مقاله "تمدن اسراف و تبذير" کتاب توسعه و مباني غرب او در ادامه مي‌آيد:

                                   

«آرمان توسعه‌يافتگي از اصالت دادن به رشد اقتصادي و غلبه‌ي اقتصاد بر ساير وجوه حيات بشر زاييده شده و آنچه باعث شده تا بشر براي اقتصاد اينچنين مقام و اهميتي قايل باشد ماده‌گرايي و نسيان حق است.

نگرشي که انسان امروز نسبت به خود و جهان يافته است اينچنين اقتضا دارد که او خود و نيازهاي ماديش را اصل بينگارد و همه‌ي عزم و همت خويش را در جهت برآورده ساختن اين نيازها متمرکز کند، و از آنجا که بشر، مادام که در محدوده‌ي حيواني وجود خويشتن توقف دارد و بر عادات خود غلبه نکرده است، تنها حوايج مادي است که او را به جانب خود مي‌کشد، اين توهم رخ نموده که نيازهاي مادي بشر داراي اصالت است، حال آنکه اينچنين نيست.

مهم‌ترين علتي که جامعه‌ي غرب را به اتراف و اسراف و تبذير کشانده است همين است که اراده‌ي او را در جهت ارضاي شهوات و تبعيت از غرايز و اهواي خويش هيچ چيز جز قراردادهاي اجتماع محدود نمي‌کند.

                                   

چه علتي باعث شده است تا بشر غربي اعمالي اينچنين را براي خود مجاز بشمارد؟ وقتي اراده‌ي بشر را در جهت ارضاي شهوات و اهواي خويش هيچ چيز محدود نکند، انسان در مسير تمتع از لذايذ دنيايي به آنچنان زياده‌طلبي و تکاثري دچار مي‌شود که از آن بايد به خدا پناه برد. بشر غربي از آنجا که براي وجود انسان قايل به حقيقتي غايي نيست و به حيوانيت بشر اصالت مي‌دهد، براي اهوا و تمايلات حيواني خود نيز هيچ محدوديتي جز قراردادهاي اجتماعي نمي‌شناسد و قراردادهاي اجتماعي را نيز صرفا به منافع فردي باز مي‌گرداند.

در تمدن غرب قراردادهاي اجتماعي ـ و به تعبير خودشان قانون ـ جانشين اخلاق شده است و سعي بشر غربي در اين است که با اصالت دادن به قوانين مدني و مقررات اجتماعي از اخلاق مذهبي و شريعت بي‌نياز شود؛ يعني به عبارت بهتر، جامعه‌اي بسازد که در آن هيچ کس نيازي به خوب‌بودن نداشته باشد، و در عين حال که هيچ کس التزام اخلاقي در برابر وجدان خويش ندارد، همه بتوانند بدون تجاوز به حقوق يکديگر از حداکثر آزادي و ولنگاري براي ارضاي شهوات حيواني و تمتع از لذايذ مادي برخوردار باشند ـ و الحق بهترين نظام سياسي که مي‌تواند اهداف مذکور را تأمين کند، سيستم دموکراسي است.»

راهش پر رهرو باد .

منبع: سايت برنا

نقل از راسخون

شايد اين مسئله كمي اقراق‌آميز بيايد ولي با استفاده از سيستم اتوماسيون اداري بدون كاغذ شما در مصرف كاغذ صرفه‌جوئي بسياري انجام داده‌ايد كه خود اين باعث قطع كمتر درختان و از بين نرفتن محيط زيست مي‌شود.

براى توليد هر تن كاغذ در كشور ۱۵ اصله درخت تنومند قطع مى شود. اين در حالى است كه به رغم روند روبه كاهش سطح جنگل هاى كشور همچنان مصرف كاغذ خصوصاً در تهران روبه افزايش است و اين كاغذها بعد از هر بار مصرف بدون اينكه مجدداً به چرخه توليد برگردند در زير خاك مى پوسند و به آلودگى هرچه بيشتر آب و خاك مى افزايند. نزديك به ۱۰ درصد معادل 7 ۵۰ تن از زباله هاى تهران را در روز كاغذ تشكيل مى دهد در حالى كه كمتر از ۱۰۰ تن آن بازيافت مى شود.

     

  توليد روزانه 7 ۵۰ تن كاغذ زباله در تهران در حالي است كه نرخ هر كيلو كاغذ وارداتي دو دلار است و سالانه ۵۵۰ هزار تن كاغذ وارد كشور مي¬شود.

در يك سال گذشته حدود ۱۵۰ هزار تن كاغذ در كشور توليد شده است و با اجراي طرح تفكيك كامل كاغذ در تهران ، هزينه واردات كاغذ در كشور ريالي خواهد شد. هم اكنون هزينه واردات كاغذ به كشور ۱/ ۱ ميليارد دلار است.

سال گذشته قيمت هاى جهانى كاغذ از حدود ۵۳۰ دلار درهرتن به ۸۲۰ دلار در هرتن افزايش يافت. اين موجب شد اعتبارات و يارانه هاى مصوب براى واردات كاغذ جوابگوى تناژ مصوب نباشد از اين رو با اعتبارات مصوب حجم كمترى كاغذ واردشد كه اين كمبود به سال جارى منتقل و موجب افزايش قيمت شد.

     

 روزانه حدود70 ۰ تن كاغذ باطله تنها در مركز دفن زباله كهريزك دفع مي شود كه اين مقدار كاغذ معادل دفن ۹۰۰ اصله درخت سبز و تنومند است.

مواد اوليه تهيه كاغذ از درختان كمياب جنگل ها تامين مي شود به همين دليل بازيافت كاغذ و محصولات كاغذي نسبت به توليد كاغذ در ۴۸ درصد از انرژي و ۵۸ درصد از آب مصرفي در صنعت كاغذسازي صرفه جويي مي كند.

براي توليد هر تن كاغذ ۲ تن چوب و ۲۰۰ هزار ليتر آب مصرف مي شود كه اين ميزان با بازيافت مواد به نصف كاهش مي يابد.

در كشورهاي توسعه يافته ۹۲ درصد مواد اوليه چندصد كارخانه كاغذسازي از كاغذهاي باطله تامين مي شود درحالي كه در ايران ۲ كارخانه توليد كاغذ ۹۸ درصد مواد مصرفي را از چوب جنگل ها تامين مي كنند.

     

روزانه بيش از ۸ درصد از تركيبات زباله هاي شهري تهران را كاغذ و مقوا تشكيل مي دهد و بازيافت روزانه اين ميزان كاغذ باطله حدود ۹۰۰ اصله درخت را از نابودي نجات مي دهد.

 براي توليد هر تن خمير كاغذ سفيد از چوب ، 3 تن يا 6 متر مكعب چوب جنگلي يا حدود 7 تن باگاس نياز است كه در صورت عدم استفاده از 6/1 ميليون تن باگاس، بايد 370 هزار متر مكعب چوب مصرف شود كه اين مقدار چوب معادل رويش سالانه 457 هزار هكتار جنگل است.

 دراينجا يك نمونه از سوالات هر گروه آمده است:

1-براى توليد هر تن كاغذ در كشور ۱۵ اصله درخت تنومند قطع مى شود. اگرروزانه در تهران 100 تن كاغذ بازيافت شود از قطع شدن چند اصله درخت جلوگيري مي شود؟

2-اگر 90درصد از كاغذ مصرفي در تهران- به جاي حدود 8 درصدفعلي- بازيافت شود از قطع چند درخت تنومند جلوگيري ميشود؟

     

3-نزديك به ۱۰ درصد معادل ۷۵۰ تن از زباله هاى تهران را در روز كاغذ تشكيل مى دهد كل زباله تهران در يك روز چند تن است؟

4-نزديك به ۱۰ درصد معادل ۷۵۰ تن از زباله هاى تهران را در روز كاغذ تشكيل مى دهد در حالى كه كمتر از ۱۰۰ تن آن بازيافت مى شود.روزانه چند درصد از زباله هاي كاغذي تهران بازيافت مي شود؟

5-با توجه به افزايش قيمت هاى جهانى كاغذ از حدود ۵۳۰ دلار درهرتن به ۸۲۰ دلار در هرتن در سال گذشته اگر امسال 30 درصد كاغذ را از زباله هاي تهران صرفه جويي كنيم و به ازاي هر تن كاغذ بازيافت شده 50 در صد هزينه نهايي آن كاهش يابد با اين كارسالانه چند دلار صرفه جويي ارزي مي كنيم؟در حل اين مساله اگر به اطلاعات ديگري نياز داريد آن را ازمتن بالا استخراج كنيد.

     

در حين اين كار به طور غير مستقيم حساسيت دانش آموزان نسبت به صرفه جويي در مصرف كاغذ نيز افزايش مي يابد.

بعد از مطالعه متن و طرح سوالات مي توانيد به عنوان يك فعاليت پيشنهادي از گروه ها بخواهيد راههايي كه براي صرفه جويي بيشتر و بازيافت مناسب كاغذ مي شناسند تا هفته بعد جمع آوری کنند و در 5 دقيقه به كلاس ارائه كنند.

منبع: مدرسه اینترنتی تبیان

     

  
معاون آموزش و نوآوري آموزش و پرورش از اجراي برنامه‌هاي اصلاح الگوي مصرف با هدف ارتقاي كيفيت آموزش و كاهش هزينه‌ها در مدارس خبر داد.

عباس رهي در مصاحبه با خبرنگار ما گفت:افزايش كيفيت آموزش و كاهش هزينه‌ هاي بي‌مورد دو برنامه اساسي وزارت آموزش و پرورش در سال اصلاح الگوي مصرف است .

وي افزود : در اين سال،آموزش ضمن خدمت معلمان ارتقا خواهد يافت تا معلمان از بهترين روش براي تدريس در كلاس‌هاي درس استفاده كنند.

  رهي كيفيت بخشي به روش‌هاي ياددهي و يادگيري را از برنامه‌هاي افزايش كيفيت آموزش مدارس خواند و گفت:در سال اصلاح الگوي مصرف، روش‌هاي ياددهي و يادگيري بايد به درستي اجرا شود تا برآيند فعاليت‌هاي آموزشي مدارس ارتقا يابد.

معاون وزير آموزش و پرورش افزود: در حال حاضر آموزش و پرورش در حال تدوين دستورالعمل اصلاح الگوي مصرف در اين وزارتخانه است كه پس از تدوين به استان‌ها ابلاغ خواهد شد.

رهي با بيان اينكه آموزش و پرورش درصدد است كيفيت آموزش ها را افزايش و هزينه‌هاي غير ضرور را كاهش دهد افزود: آموزش و پرورش در دستور العمل خود نحوه استفاده صحيح از فضاي فيزيكي، مصرف آب، تلفن، انرژي ، نوشت افزار، وسايل كمك آموزشي، كاغذ و ملزومات ديگر را مورد توجه قرار خواهد داد.

  

وي تصريح كرد: آموزش و پرورش همچنين در دستور العمل خود حداقل نيازمندي هاي ادارها و مدارس را پيش بيني مي‌كند تا مانع ريخت و پاش‌ها شود.

در سال تحصيلي جاري حدود 14ميليون دانش آموز دوره‌هاي ابتدايي، راهنمايي ، متوسطه و پيش دانشگاهي در 150هزار واحد آموزشي به تحصيل اشتغال دارند.

آموزش و پرورش در حال حاضر داراي يك ميليون و 200هزار كارمند است و 95 درصد بودجه اين وزارتخانه صرف پرداخت حقوق و مزاياي فرهنگيان مي‌شود.

منبع خبر: واحد مرکزي خبر