آیا انسان در رنج آفریده شده است ؟

در فهم عامه از آیه " لقد خلقنا الانسان فی کبد " 1 ، چنین القا شده است که ، خداوند انسان را در رنج آفریده و جز این نمی خواهد و هیچ گزیری از آن نیست ، ولی در عوض ، در صورت تحمل ، بهشت را به او خواهد داد .

حال سوال اینست که ، خدایی که ذاتش جز محبت نیست 2 و انسان را فارغ از هر آیین و نژاد دوست می دارد ، چگونه می تواند محبوب خود را به رنج بیندازد و بر رنج او نظاره گر شود ؟

آنچه که از آیات فوق و مشابه آن در سرتاسر قرآن فهمیده می شود ، غیر از این را به ما می رساند و دلیل بد فهمی سنتی ما ، فهم نادرست معنای " کبد " می باشد .

در حالیکه اگر به فرهنگ های لغت و از جمله المنجد مراجعه کنیم ، " کبد " را نه رنج دیدن ، که با مشکلات دست و پنجه نرم کردن و آن را حل کردن ، معنا کرده اند .

بنابراین همانطور که استاد بازرگان 4 در تفسیر آیه نوشته اند ، " کبد " به معنای رنج نیست ، بلکه بمعنای قبول رنج و سختی برای رسیدن به مطلوب و ارزشهای متعالی است .

 

گویی این آیه ، آیه دیگر را که در آن ، سرباز زدن موجودات مختلف از پذیرفتن امانت الهی را بیان داشته و شجاعت و جسارت انسان را در پذیرش آن به رخ کشیده است 5 ، مجددا با رویکردی دیگر ، که انسان با مطلع شدن از جایگاه بس زیبا و شادمانه جاوید الهی 6 ، حاضر به پشت سر گذاشتن سختیهای راه و مراحل مختلف سیر کمالی شده است را ، به او یادآوری و از داشتنش افتخار می کند .

و این قبول سختی های راه ، که رنجِ دست کشیدن از آسایش و لذات زودگذر دنیایی را با خود همراه می کند، نشان دهنده عزم ذاتی انسان برای متعالی شدن است ، که نتیجه این راه ، همان فرحین اهدایی خداوند است 7 . نه به معنای توجیه مشکلات و رنجهایی است که بشر ، بخاطر اشتباهات خود و یا بخاطر داوریهای منفی خود ، برای خود می آفریند .

زیرنویسها :

  1. سوره بلد 4
  2. كتب علي نفسه الرحمة – انعام 12
  3. یابن آدم انی احبک فانت ایضا احببنی - المواعظ العدديه ، الباب الثاني عشر ، الفصل الثاني ص 255
  4. تفسیر کامل قرآن با بیانی بسیار شیوا ، منطقی و آسان فهم– استاد عبدالعلی بازرگان
  5. انا عرضنا الامانة علي السماوات و الارض و الجبال فابين ان يحملنها و اشفقن منها و حملها الانسان انه كان ظلوما جهولا – احزاب 72
  6. علم آدم الاسماء كلها – بقره 31
  7. فرحين بما آتاهم الله من فضله – آل عمران 170

محمد صالحي – 20/9/96

https://telegram.me/beshnofekrkon

http://mahsan.rasekhoonblog.com



 نگاشته شده توسط محمد صالحی در پنج شنبه 3 اسفند 1396  ساعت 08:21 ق.ظ نظرات 0 | لينک مطلب


Powered By Rasekhoon.net