درآمدهای نفتی پیش از انقلاب موجب غلبه فرهنگ مصرف بر تولید

مدیرعامل   شرکت گاز استان خوزستان وجود درآمدهای زیاد نفتی پیش از انقلاب را عامل   غلبه فرهنگ مصرف بر فرهنگ تولید در ساختار اقتصادی و اجتماعی کشور خواند و   گفت: وجود جنگ و یارانه های انرژی، مصرف گرایی را در جامعه پس از انقلاب   نهادینه کرد . مهندس ناصر افشین در گفت وگو با خبرنگار شانا در   مناطق نفت خیز جنوب افزود: اکنون نیز با توجه به وابستگی شدید به درآمدهای   نفتی، در صورتی که نتوانیم الگوی مصرف را در جامعه اصلاح کنیم، به یقین در   سال های آینده باید سهم بیشتری از درآمدهای نفتی را به مصرف اختصاص دهیم و   از طرف دیگر، شدت مصرف انرژی بالا که نسبت به اروپا حدود هفت برابر است،   موجب باعث کاهش صادرات نفتی نیز خواهد شد . وی یادآور شد: ایران به عنوان مستقل ترین کشور دنیا و با   دشمنان فراوان، نباید تا این میزان به درآمدهای نفتی وابسته باشد و باید با   اصلاح الگوی مصرف و در نتیجه کاهش مصرف های غیر ضروری نسبت به تقویت زیر   ساخت های تولید اقدام کنیم .  افشین در باره راهکارهای اصلاح الگوی مصرف گفت: با توجه به این که اقتصاد   ایران دولتی است، اصلی ترین راهکار اصلاح الگوی مصرف را نیز باید در سیستم   برنامه ریزی و تصمیم گیری دولت جست و جو کرد .  وی ادامه داد: برای اصلاح الگوی مصرف در دولت نیز باید افزایش بهره وری یکی   از معیارهای اصلی سیستم برنامه ریزی و تصمیم گیری دولت باشد؛ از دیگر   راهکارهای اصلاح الگوی مصرف نیز می توان به مواردی از قبیل واقعی کردن قیمت   محصولات مصرفی، اجرای طرح اصلاح یارانه ها، شفاف سازی  و آگاه سازی جامعه   در زمینه مصرف انرژی، نان، آب و دیگر کالاهای اساسی نسبت به سایر کشورها   اشاره کرد

افشین با بیان این که شرکت گاز خوزستان در زمینه بهینه کردن مصرف در دو بخش   داخل و خارج از شرکت برنامه ریزی هایی را در دست انجام دارد، افزود: تمرکز   بر کاهش مصرف انرژی های برق و گاز، همچنین آب و کاهش قیمت تمام شده پروژه   ها و صرفه جویی در سایر هزینه های جاری، از جمله برنامه ریزی های این شرکت   در بخش داخلی این شرکت برای بهینه سازی مصرف انرژی است . وی گفت: همچنین با توجه به این که رسالت اصلی این شرکت گازرسانی به بخش های   مختلف خانگی، تجاری و صنایع استان است و امکان تاثیر گذاری مستقیم بر   الگوی مصرف گاز در بخش های یادشده را نداریم، برنامه ریزی در زمینه محاسبه   شدت مصرف انرژی و مقایسه آن با سایر استان ها و دیگر کشورها و تشویق مردم   به بهینه سازی مصرف را در سرلوحه کار خود قرار داده ایم

مدیرعامل شرکت گاز استان خوزستان در باره تاثیر فرهنگ سازی و اطلاع رسانی   در اصلاح الگوی مصرف در جامعه افزود: به طور یقین آشنا کردن مردم از وضعیت   مصرف و مقایسه با سایر کشورها و تاثیر صرفه جویی در مصرف بر تولید و رفاه   اجتماعی، یکی از بهترین راهکارهای اصلاح الگوی مصرف بوده که با اطلاع رسانی   از طریق وسایل ارتباط جمعی و آموزش میسر است

مطلب رو مطالعه کنید نظر یادتون نره منتظرم

الگو چيست؟

با در نظر داشت اين واقعيت كه واژه ي «الگو» در محاورات فارسي و «اسوه» در متون ديني ما به كار برده مي شود ، نگاهي اجمالي به معنا و مفهوم اين دو واژه ضروري مي نمايد.

الف: (الگو) الگو مفهوم گسترده و وسيعي دارد كه هم در علوم تربيتي و هم در علوم اجتماعي و نيز در روان شناسي كاربرد فراوان دارد. «الگو» ( pattern ) معناي مدل ، گونه و هنجار از آن بر مي آيد و هيچ كدام معناي كامل آن را نمي دهد. الگو چيزي است شكل گرفته در يك گروه اجتماعي ، به اين منظور كه بعنوان مدل يا راهنماي عمل در رفتارهاي اجتماعي به كار آيد. الگوها آن شيوه هاي زندگي هستند كه از صوري فرهنگي منشاء مي گيرند. افراد به هنگام عمل به طور طبيعي با اين الگوها سركار دارند و اعمال شان با آنها تطابق مي يابد علي اكبر دهخدا الگو را چنين معنا كرده است: «الگو؛ روبر ، مدل ، سرمشق ، مقتدي ، اسوه ، قدوه ، مثال ، نمونه ب: (اسوه) هر چند واژه اسوه در اصل معناي مصدري دارد؛ اما كاربرد كنوني آن بيشتر به عنوان اسمي يا وصفي است نه مصدري. البته لغت نامه هايي هم چون لسان العرب بر معناي وصفي آن هم صحه گذاشته است. راغب در مفرداتش در معناي «اسوه» مي نويسد: «أسا ، الأسوه و لاسوه همانند قُدوه و قِدوه حالتي است كه انسان از غيرش متابعت مي كند. اين متابعت مي تواند نيكو باشد يا زشت ، مفيد باشد يا مضر نكته اي قابل ذكر در اين خصوص اين است كه واژگان «الگو» و« اسوه» هر چند استعمال فراوان در متون كتبي و محاورات روز مره دارند؛ ولي تنها واژگان نيستند و در اين خصوص واژگاني همچون مدل ، سر مشق ، مثال ، قهرمان ، قدوه ، مراد ، پير طريقت ، شيخ و پير ميخانه نيز كاربرد فراوان دارند كه بعضاً در زبان هاي خاص و حلقات ويژه بكار مي روند. به هرحال وجه مشترك همه ي واژگان از اين دست ، همان رهنمون بودن و خط دهي انسان ها در راستاي حركت به سمت و سوي مشخص است. از جانب ديگر وجود مترادف و معادل اين واژگان در ساير زبان ها و فرهنگ ها حكايت از آن دارد كه انسانها طبيعتاً تقليدگر بوده و در شكل دهي رفتار و سلوك شان ، شخص يا اشخاصي را مقتدي ، الگو و اسوه قرار داده و مدل رفتاري آنان را سرمشق خويش ساخته اند. چنانچه امروزه هم الگو سازي در زمينه هاي گوناگون مطمح نظر آناني است كه در صدد معرفي و بعضاً تحميل فرهنگ و باورشان بر ساير ملل هستند. دين اسلام كه منطبق با سرشت آدمي سازگار و احكام و آموزه هايش در جهت به كمال رساندن فطرت انسان زيور صدور يافته اند ، به اين نياز فطري آدمي توجه كافي مبذول داشته است. قران نمونه هاي زيادي را به عنوان الگو و اسوه براي انسانها معرفي و بر پيروي از آنان ترغيب كرده است. بي شك كامل ترين اسوه و برترين الگويي كه مي توان تصور كرد وجود نازنين پيامبر اعظم محمد مصطفي(ص) است كه خداوند بر بندگان منت نهاده و او را به عنوان الگو و سرمشق براي عمل معرفي نموده و فرمود: «لقد كان لكم في رسول الله اسوه حسنه لمن كان يرجو الله و اليوم الاخر و ذكر الله كثيرا امام علي(ع) در نهج البلاغه نيز از پيامبر به عنوان اسوه بي نياز كننده و كافي ياد كرده مي فرمايد: «لقد كان في رسول الله كاف لك في الاسوه» و نيز در همين خطبه مي گويد« فان فيه اسوه لمن لمن تاسي» پيروي از اين الگوي كامل انسانيت و اهل بيت او براي آحاد بشر بويژه ملل مسلمان به همان ميزان كه ضروري و لازم است ، متاسفانه در پشت ابرهاي غفلت و سايه هاي اغماض پوشيده مانده است. در نتيجه ميان رفتار ما مسلمانان و پيشوايان ما اثري از همانندي و تشابه به چشم نمي خورد و در واقع همان نگراني هاي پيامبر تحقق يافته است؛چه اينكه از اسلام اسمي و از قرآن رسمي بيش در روش و منش رفتاري جوامع اسلامي به ديد نمي آيد. شايد اين غفلت و اغماض از سيره عملي پيامبر(ص) و اهلبيت او بر اثر اين توهم باشد كه ميان ما و او قرن ها فاصله زماني افتاده است و ديگر بروز رفتار و منشي مانند او نه مقدور است و نه معقول. هر چند در بدو امر گفتن اين جمله و نظاير آن هر مسلماني را برآشفته خواهد ساخت ؛ اما اگر اندكي به خود رجوع كرده و اعمال و رفتارمان را با زره بين نقد به نظاره بنشينيم ، در خواهيم يافت كه اين ادعا و توهم  نه تنها غلط نيست؛ كه حقيقتي تلخ و ناگوار است. مضاف بر اين اگر متدلوژي الگو گيري و معرفي الگوها را به دقت بنگريم، به گويندگان اين قبيل جملات كاملاً حق خواهيم داد. نه تنها آنان را تخطئه نخواهيم كرد ،كه چه بسا با ايشان هم نوا شويم. به راستي آيا پيامبري كه به ما شناسانده اند و به ديگران معرفي مي كنيم، قابليت الگو بودن را داراست؟ آيا امكان الگو برداري از زندگان معصومين آن سان كه تا حال به ما نموده اند ، وجود دارد؟ اينجا است كه بحث آسيب شناسي الگوگيري از سيره پيامبر(ص) و معصومين به عنوان يك ضرورت انكار ناپذير در مقابل ديدگان ما خودنمايي مي كند. در اين نوشتار كه بناي ما بر اختصار است ، آفت ها و آسيب هاي موجود در راستاي الگو پذيري از معصومين(ع) را به بررسي مي نشينيم. و مسائلي كه مي توانند الگو گيري از پيامبر(ص) و معصومين(ع) را با چالش جدي مواجه سازند را  در قالب موارد زير دسته بندي مي كنيم:

الف» پيچاندن پيشوايان در هاله ي قداست ؛

 بي شك وجود معصومين(ع) بويژه نبي اعظم(ص) مملو از قداست بوده و وجودات پاك و به نهايت مقدس اند؛ ولي از اين  رهگذر كه برخاسته از متن اجتماع بوده و در زندگي ظاهري هموزن و همرنگ توده مردم اند ، بايد به جنبه هاي حيات عرفي و انساني آنان به عنوان پيشوايان نگريست تا قابليت الگو برداري و گذاشتن پاي در جاي پاي آنان به خوبي درك و فهم گردد. قرآن در موارد متعدد به اين ويژگي پيامبران اشاره فرموده و برانگيختن از سنخ  و جنس هر امت را يك امتياز بارز معرفي مي نمايد. در قرآن  مي خوانيم:« هو الذي بعث في الاميين رسولا منهم» در اين آيه خداوند متعال مبعوث ساختن پيامبر امي را در ميان قومي كه نه خواندن مي دانند و نه نوشتن مورد تاكيد قرار مي دهد. و در مورد ديگر تاكيد مضاعفي را در اين زمينه مشاهده مي كنيم. آنجا كه مشركين از پيامبر طلب معجزات گوناگون مي كند و خداوند به پيامبر چنين دستور مي دهد؛ «قل سبحان ربي هل كنت الا بشراً رسولا». با تكيه بر ويژگي هاي انساني پيامبران و معصومين است كه انسان رهرو و پيروي مي تواند  با تقويت روحيه ي همانند انگاري و احساس شباهت با پيشرو ، امكان دستيابي به كمالات او را بررسي كرده و در اين راستا گام بردارد. به هر ميزان كه در معرفي و شناساندن پيشوايان به جنبه هاي مافوق بشري و ملكوتي آنان تاكيد ورزيم ، به همان ميزان امكان پيروي و الگو برداري از سيره و سلوك آنان را بر مبتديان مسير ديانت و كمال دست نيافتني تر و راه ايشان را  براي نيل به كمالات پيشوا و مقتداي ايشان صعب العبورتر كرده ايم. چه اينكه با تاكيد بيش از حد بر جنبه هاي قدسي ، وجود شباهت و همانند انگاري را در فكر و ذهن پيروان از ميان برده ايم. بنابراين تاكيد مضاعف بر جنبه هاي ملكوتي و قدسي و در نتيجه پيچاندن معصومين در هاله اي از قداست و ملكوت ، مي تواند به عنوان يك آسيب و مانع جدي در راستاي الگو پذيري انسان هاي امروزين قلمداد گردد

مطلب رو مطالعه کنید نظر یادتون نره منتظرم

بررسي اسراف از ديدگاه قران كريم

مقدمه  

دين مقدس اسلام بهره‏بردارى مشروع از نعمتهاى الهى و زيباييهاى زندگى   را مباح و روا و اسراف و زياده‏روى را حرام و ناروا مى‏داند و اين بدان   جهت است كه مسلمان به تناسب امكانات و توانايى و كارآيى خود، در برابر   جامعه مسؤوليت دارد. در اين صورت فرد اسرافكار قهرا از اجراى مسؤوليت و   تعهدات اجتماعى خود بازمى‏ماند و از اين رهگذر بر پيكر جامعه ضربه مى‏زند . قرآن مجيد اين حقيقت را در ضمن مباحث اجتماعى در قالبهايى زيبا بيان   مى‏كند و با هشدار به پيروان خود مى‏فرمايد: (و انفقوا فى سبيل الله   ولاتلقوا بايديكم الى التهلكة) يعنى در راه خدا انفاق كنيد و با   دستهاى خود، خود را به هلاكت و نابودى نيفكنيد. از اين آيه شريفه چنين   استفاده مى‏شود كه اگر مال در راه خدا و به سود جامعه و رفع نيازمنديهاى   مردم مصرف نشود سرنوشت آن جامعه و ملت‏به هلاكت و سقوط مى‏انجامد . صرف‏نظر از اهميت‏خوددارى از اسراف و تبذير در دين از نظر موقعيت‏خاص   كشور اسلامى كه در محاصره حكومتهاى سلطه‏گر قرار گرفته اگر ما بتوانيم   تجملات زندگى را حذف كنيم و رعايت اقتصاد و ميانه‏روى را در همه حال مدنظر   و برنامه عمل قرار دهيم، به استقلال كشور كمك كرده‏ايم و به پيروزى نهايى   نزديكتر شده‏ايم. در نتيجه اين شعار را در اقصى نقاط عالم و دنياى اسلام و   بالاخص ايران اسلامى اعلام كرده‏ايم كه ما از تنگناهاى اقتصادى نمى‏هراسيم   و قدرت آن را داريم كه روى پاى خود بايستيم و به هيچ قدرتى جز خداوند   متعال متكى نيستيم

مفهوم اسراف  

راغب اصفهانى مى‏گويد: «السرف تجاوز الحد فى كل فعل يفعله الانسان‏ »   اسراف به معنى تجاوز از حد و معيار در هر كارى است كه از انسان سر   بزند، گرچه استعمال آن در موارد زياده‏روى در انفاق مال بيشتر است و گاهى   به خروج از اعتدال در مقدار خرج مال و زمانى هم به چگونگى بذل مال و مورد   آن اطلاق مى‏شود. اما بنا به مفهوم سخن راغب و روح معنى «كل فعل‏» و بر   پايه شواهد فراوان در قرآن و حديث، اسراف به هر گونه تجاوزكارى و   زياده‏روى گفته مى‏شود و در هر حال اسراف عملى است ممنوع و محكوم، و مورد   خشم و انزجار خداوند متعال است و از آن به شدت منع شده است . خداوند در سوره اعراف مى‏فرمايد: «كلوا واشربوا ولاتسرفوا انه لايحب   المسرفين‏» بخوريد و بياشاميد و اسراف نكنيد كه خداوند مسرفان را دوست   ندارد

مفهوم تبذير  

تبذير برخلاف اسراف و تنها واژه‏اى اقتصادى است. تبذير از ريشه «بذر » يعنى تفريق و پخش كردن چيزى; اصلش از ريختن و پاشيدن بذر است كه به طور   استعاره درباره كسى كه مال خود را بيهوده تلف و پخش مى‏كند، به كار رفته   است و نيز گفته شده است كه تبذير، انفاق مال در راه معصيت است . با اين توضيحات ملاحظه مى‏كنيم كه «اسراف‏» در برابر اقتصاد و ميانه   روى قرار دارد و به هرگونه تجاوز از حد، در غير طاعة‏الله و به قصور از   حق‏الله اطلاق مى‏شود. در قرآن كريم واژه قصد و مشتقات آن در معانى; راست،   متوسط و معتدل به كار رفته است. مانند «واقصد فى مشيك‏»در راه رفتن   اعتدال را رعايت كن . فمنهم ظالم لنفسه و منهم مقتصد و منهم سابق بالخيرات از ميان آنها   عده‏اى بر خود ستم كردند و عده‏اى ميانه‏رو بودند و عده‏اى به اذن خدا در   نيكى‏ها از همه «پيشى‏» گرفتند . حضرت على(ع) در مورد قصد مى‏فرمايند: «عليك بالقصد فى الامور» بر   تو باد ميانه‏روى در كارها. در خطبه همام از نشانه‏هاى متقين و پرهيزگاران   مى‏فرمايد: «و ملبسهم الاقتصاد»يعنى پوشاكشان ميانه بود، بدين معنى   افراط و تفريط در كارها و زندگيشان وجود ندارد . از مجموع اين نظريه‏ها اين چنين برمى‏آيد كه بين واژه اسراف به معنى   اقتصادى آن با واژه تبذير فرق زيادى وجود ندارد و تنها ممكن است در جهت   تمايز بين اين دو واژه گفته شود كه با توجه به خصوصيات تعابير لغت‏شناسان   در معنى تبذير، مقصود از اين واژه تلف كردن و ضايع نمودن مال است و   زياده‏روى در انفاقات شخصى و امور خيريه را شامل نمى‏شود، در حالى كه   اسراف فراگيرتر از آن و در برگيرنده همه موارد از به هدردادن و زياده‏روى   در مصارف شخصى و خانوادگى و انفاقهاى مستحب مى‏باشد. و به عبارت ديگر هر   تبذيرى اسراف است ولى هر اسرافى تبذير نيست از امام صادق(ع) جمله كوتاهى نقل شده است كه ممكن است همين نكته را از   آن استفاده كرد. آن حضرت فرمود: «ان التبذير من الاسراف‏» يعنى، تبذير از   اسراف است. در اين حديث‏شريف، براى اسراف انواع‏واقسامى فرض شده، كه تبذير   شاخه‏اى از آن معرفى گرديده است .

مطلب رو مطالعه کنید نظر یادتون نره منتظرم

اصلاح الگوي مصرف فقط براي دولت

يكي   از برداشت‌هاي نادرست كه بويژه در آستانه انتخابات رياست‌جمهوري تشديد   شده، افزايش انتقادات ناشي از اهمال‌كاري و سوءمصرف در دستگاه‌هاي دولتي   است. برخي كارشناسان نقطه آغاز اصلاح الگو را دولت مي‌دانند و حتي بار   اجراي هرگونه اصلاحي را بر دوش دولت مي‌گذارند؛ در حالي كه اصلاح هر   الگويي در مفهوم عام ابعاد اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و نيز سياسي دارند و   سياست از بالا به پايين براي تحول در الگوي مصرف يك جامعه در بسياري موارد   با بن‌بست روبه‌رو بوده است.دراين‌باره البته جواد آرين‌منش، نايب رئيس   كميسيون فرهنگي مجلس مي‌گويد: به هر حال بايد بپذيريم كه دولت بزرگ‌ترين   مصرف‌كننده منابع و نقش مهمي در تحقق اصلاح الگوي مصرف دارد، به همين دليل   بايد پيشگام باشد . وي البته تاكيد مي‌كند كه اين اصلاح نيازمند عزم ملي   با مشاركت دولت و مجلس است. وي مهم‌ترين قدم در راه اصلاح الگوي مصرف را   اصلاح قوانين، ساختارها و حتي رفتارها و نگرش‌ها مي‌داند .

مطلب رو مطالعه کنید نظر یادتون نره منتظرم

ضرب المثلهایی با موضوع الگوی مصرف

امساك از كدخدايي مدان.

• اگر ريگ بيابان درشود چشم گدايان پر نشود.

• پول را كاغذ نمي برد.

• پول علف خرس نيست.

• خواري زطمع خيزد و عزت زقناعت.

• چيزي بخور چيزي بده چيزي بنه

• شكم زير دست است، به هر چه بدهي مست است.

• سودا گر پنير در شيشه مي خورد.

• قناعت هر كه كرد آخر غني شد.

• مرده از جوع، به كه زنده به قرض.

• نكاهد به پرهيز افزودني.

• نانت را با آب بخور ، منت آب دوغ مكش.

• هر چه نخوري، يخني بود.

• هر چه صرفه‌كني، گر به بود.

• نسيه خور بسيار خورد.

• يكشاهي هم يكشاهي است.

• يك سال بخور نان و تره هر سال بخور نان و كره [ يك سال بخور نان و تره هر سال بخور مرغ و بره].

• اگر خواهي بي‌رنج توانگر باشي بسنده كار باش.

• طوري بخور كه هميشه بخوري.