علت خلود دربهشت و جهنم

حدیث در کتاب کافی جلد دوّم و کتاب بحار الانوار جلد هفتاد جدید هست که این حدیث از امام صادق (ع) نقل می‌کند که «إِنَّمَا خُلِّدَ أَهْلُ‏ النَّارِ فِي‏ النَّارِ لِأَنَّ نِيَّاتِهِمْ كَانَتْ فِي الدُّنْيَا أَنْ لَوْ خُلِّدُوا فِيهَا أَنْ يَعْصُوا اللَّهَ أَبَداً» فرموده است که علت اینکه مردم در جهنم وارد و مخلد می‌گردند این مربوط به نیّت آنهاست. که انسان برای یک ساعت گناه باید تا آخر عمر در جهنم بماند؟ حضرت می‌فرماید: نه اینطور نیست. شما به آن یک ساعت گناه نگاه نکنید به آن انگیزه و نیّت طرف نگاه کنید. یک آدم است که یاغی و طاغی نیست یک گناه می‌کند زود پشیمان می‌شود این وارد جهنّم نمی‌شود. ممکن است خدا کفّاره گناهانش را در دنیا به عنوان کسالت و مریضی و سختی ظاهر کند. و قدری در برزخ برای پاک شدن باقی بماند ولی خلود در آتش غضب الهی مال کسانی است که طغیان می‌کنند. اینچنین کسی نیت این دارد که اگر تا ابد من زنده باشم گناه می‌کنم. می‌گویند آقا با این گناهی که انجام دادی پشیمانی یا نه اگر فردا زنده باشی آنرا انجام می‌دهی.

 می‌گوید: بله حتی عمر نورح و بالاتر هم داشته باشد گناه می‌کند. می‌فرماید چون شخصیت باطنی او و انگیزه او این است که «اَن لَو خُلِّدوا فیها. لِأَنَّ نِيَّاتِهِمْ كَانَتْ فِي الدُّنْيَا أَنْ لَوْ خُلِّدُوا فِيهَا أَنْ يَعْصُوا اللَّهَ أَبَداً» نیت اینچنین افرد اینست که تا در دنیا باشند گناه کنند. و اهل بهشت برخلاف این است «وَ إِنَّمَا خُلِّدَ أَهْلُ الْجَنَّةِ فِي الْجَنَّةِ لِأَنَّ نِيَّاتِهِمْ كَانَتْ فِي الدُّنْيَا أَنْ لَوْ بَقُوا فِيهَا أَنْ يُطِيعُوا اللَّهَ أَبَداً؛ فَبِالنِّيَّاتِ خُلِّدَ هؤُلَاءِ وَ هؤُلَاء» اینها می‌گویند ما تا ابد در دنیا باشیم عبادت می‌کنیم و اطاعت می‌کنیم . و می‌فرماید این خلود بوسیلۀ نیّت این دسته است و آن دسته است. ثُمَّ تلا قولَهُ تعالی امام بعد از این بیان آیه کریمه را می‌خوانند اعوذ بالله مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم «‌كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى‏ شاكِلَتِه‏» امام فرموده است هرکسی به شاکلۀ خودش عمل می‌کند یعنی با آن شکل باطنی‌اش معلوم می‌شود که شکل باطنی همان شخصیّت باطنی انسان است که به انسان شکل می‌دهد. شکل باطنی در روز قیامت ظاهر می‌شود می‌فرماید «يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِر» روزی که اسرار آشکار می‌شود واقعاً اگر بنده آنروز احضار شوم در حالیکه باطن خرابی دارم. شما برحسب ظاهر بنده را دیدید فکر کردید من آدم خوبی هستم. و همین عذاب برای انسان کافیست که روز قیامت باطن انسان بروز پیدا کند که چقدر این باطن خراب است. که اگر اظهار محبّت می‌کرده کلک می‌زده است. اگر عبادت می‌کرده است داشته کلک می‌زده است. خلاصه روی صفا و صمیمیت برخورد نداشته است. روز قیامت می‌گویند آنهایی که مکر و حیله دارند روباه‌صفتند در روز قیامت به شکل روباه محشور می‌شوند.

 یک عد‌ّه اهل بازی و بازیچۀ شهواتند میمون می‌شوند یکعدّه درنده‌خویند. به شکل حیوانات درنده محشور می‌شوند

قسمتی از درس اخلاق مرحوم ایه الله مهدوی کنی